دین و زندگی

منظور از « رابطه ي عرضي » ميان نظام ها چيست ؟ :  منظور از «رابطه ي عرضي »ميان نظام هااين است که غير از رابطه ي طولي , مجموعه اي از اعضا هستند که به هم مرتبط و پيوسته اند .اين اعظا در عرض يک ديگر و انجام دادن فعاليتي مشترک ,يک مجموعه را مي سازند. 
 
با ذکر يک مثال ، پيوستگي طولي ميان نظام ها را بيان کنيد :  نظام ( سلول --> بطن --> قلب -->دستگاه گردش خون --> انسان ) را در نظر مي گيريم . از اين نظام مشخص مي شود که سلول براي بطن ، بطن براي قلب ، قلب براي دستگاه گردش خون و دستگاه گردش خون براي بدن انسان کار مي کند تا حيات و رشد بدن تامين مي گردد . در اين جا با يک پيوستگي طولي مواجهيم به گونه اي که هدف جز کوچک در طول هدف جز بزرگ قرار دارد و آن نيز در خدمت جز بزرگ تر ، تا به برترين هدف ، يعني حيات بدن مي رسيم .
 
وديعه هاي الهي در انسان عبارتند از :  -سرشت خدا آشنا   - گرايش به نيکيها و زيبايي ها    - وجدان اخلاقي    - قوه ي عقل

نتايج پذيرش دعوت انبياء: - تجلي زيبايي هاي ايمان و عمل صالح   - سرشار شدن زندگي از نيکيها و زيبايي ها - بهره مندي از زندگي جاويد در بهشت

امام علي (ع)در مورد حقيقت انسان چه فرمودند : خدا رحمت کند انساني را که بداند از کجا آمده ،در کجا قرار دارد و به سوي کجا رهسپار خواهد شد.

. موانع رشد و رستگاري عبارتند از : - نفس اماره  - جهل از حقايق - غفلت از خدا و آخرت - دام هاي شيطان

حضرت علي درباره ي (( نفس اماره )) مي فرمايند : دشمن ترين دشمن تو همان نفسي است که در درون توست .

 شيطان ازچه راههایی  انسان را به نافرماني خدا وسوسه مي کند ؟   - آراسته و زيبا نشان دادن گناه . - سرگرم کردن انسان ها به آرزوهاي دور و دراز دنيايي . - غافل کردن از ياد خدا و کارهاي که به ياد خدا مي اندازد ، مانند نماز .  - ايجاد دشمني و کينه ميان افراد .

 ويژگي هاي روح يا بعد غير جسماني وجود انسان را بنویسید .  - توانايي انتخاب و تصميم گيري دارد .  - جاودانگي را در مي يابد و آن را طلب مي کند .  - به دنبال کمالات بي نهايت و نامحدود است .  - کرامت ها يا رذايل اخلاقي را کسب مي کند .

دو دليل براي اثبات وجود بعد روحاني انسان نام ببريد ؟ 1) ثابت بودن خود . 2) روياهاي صادقه 

پيامدهاي ديدگاه غير الهي نسبت به مسئله مرگ چیست ؟   قرار گرفتن زندگي در بن بست و بسته شدن دريچه هاي اميد به روي انسان . - بي ارزش شدن زندگي  - دچار شدن به ياس و نااميدي ، از دست دادن شادابي و نشاط زندگي  - کناره گيري از ديگران و دچار شدن به انواع بيماري هاي روحي .  - قدم گذاشتن در راه هايي که سرگرداني بيش تر به دنبال دارد .

درباره مرگ دو ديدگاه وجود دارد . ديدگاه غير الهي را بنويسيد .  صاحبان اين ديدگاه چنين مي انديشند که مرگ پايان زندگي است . هر انساني پس از مدتي زندگي در دنيا ، دفتر عمرش بسته مي شود و حيات او پايان مي يابد و رهسپار نيستي مي شود .
 
پيامدهاي ديدگاه غير الهي نسبت به مسئله مرگ را بنويسيد ؟ - قرار گرفتن زندگي در بن بست و بسته شدن دريچه هاي اميد به روي انسان . - بي ارزش شدن زندگي  - دچار شدن به ياس و نااميدي ، از دست دادن شادابي و نشاط زندگي  - کناره گيري از ديگران و دچار شدن به انواع بيماري هاي روحي  - قدم گذاشتن در راه هايي که سرگرداني بيش تر به دنبال دارد .
 
استدلالهايي که بر ضرورت معاد دلالت دارند را نام ببريد ؟ 
- راه حکمت الهي   - راه عدل خداوندي 
 
ميان حکمت خداوند و ضرورت معاد چه ارتباطي هست ؟ لازمه ي حکمت خدا اين است که هيچ کاري از کارهاي خدا بيهوده و عبث نباشد پس لازمه ي حکمت خدا اين است که زندگي انسان را پاياني نباشد و آن چه در اين جهان به دست مي آورد با مرگ او از بين نرود .
 
ويژگي هاي عالم برزخ را بنویسید  :  - روح هم چنان به فعاليت هاي آگاهانه خود پس از مرگ ادامه مي دهد .  - در اين عالم ، انسان با  خداوند و فرشتگان گفتگو مي کند و پاسخ شان را مي شنود .  - بخشي از پاداش و جزاي مردم در عالم برزخ داده مي شود .  - ارتباط عالم برزخ با دنيا ، پس از مرگ نيز همچنان برقرار است

آثار ماتقدم چیست : به اعمالي گفته مي شود که آثار و نتايج آن ها  محدود به دوران عمر انسان مي باشند  و  با مرگ شخص پرونده ي آن ها بسته مي شود .

آثار ماتاخر چیست : به اعمالي گفته مي شود که اثار و نتايج آن ها حتي بعد از مرگ از بين نمي رود و  مردمي که در دنيا هستند تحت تاثير آثار خوب يا بد آن اعمال هستند .

 حوادث مرحله اول قيامت را بنویسید : الف) نفخ صور اول  ب ) مدهوشي اهل آسمان و زمين ج ) تغيير در ساختار زمين و آسمان

وقايع مرحله دوم قيامت را نام ببرید :  نفخ صور دوم  - زنده شدن همه ي انسان ها  - نوراني شدن زمين  - بر پا شدن دادگاه عدل الهي  - حضور شاهدان و گواهان - دادن نامه ي اعمال - قضاوت بر معيار حق

شاهدان و گواهان روز رستاخيز کدامند : - پيامبران و امامان - فرشتگان الهي- اعضاي بدن انسان - اعضاي بدن انسان

منظور از نفخ صور دوم چيست ؟  منظور از نفخ صور دوم بانگ سهمناکي که در ابتداي مرحله دوم قيامت در عالم مي پيچد و مقدمه ي حيات مجدد انسان ها فراهم مي شود .
 
انواع رابطه هاي ميان عمل و پاداش و کيفر را بنویسید : - پاداش و کيفر بر اساس مجموعه اي از قرار دادها - پاداش و کيفري که محصول  طبيعي خود عمل است .  - پاداش و کيفر اخروي

هر عملي چند جنبه دارد ؟ نام ببريد و هر يک را توضيح دهيد .  هر عملي دو جنبه دارد . يک جنبه ي مادي و ظاهري و يک جنبه ي باطني و غيبي . - جنبه ي مادي و ظاهري بعد از عمل از بين مي رود . - جنبه ي باطني و غيبي هرگز از بين نمي رود و در نفس روح باقي مي ماند .
 
شرايط توکل حقيقي کدام اند ؟ شرايط توکل حقيقي آن است که انسان وظيفه ي خود را به خوبي انجام مي دهد ، فکر و انديشه ي خود را به کار گيرد ، با ديگران مشورت کند ، بهترين راه ممکن را انتخاب کند و با عزم و اراده ي محکم براي رسيدن به مقصود تلاش کند .
 
ملاک توکل به خدا چیست ؟  - توانايي خداوند در برآوردن حاجات - دانايي خداوند به عوامل سعادت ما - قدرت مطلق خدا براي اجراي هر کاري

آثار محبت به خدا را بنویسید   - دوستي با دوستان خدا - پيروي از خداوند - محبت به راهي که ما را به خدا مي رساند .  - بيزاري و تنفر  از باطل و دشمنان خدا - مبارزه با دشمنان خدا

عفاف چیست : عفاف يک حالت روحي و فضيلت اخلاقي است که سبب مي شود انسان اندام ظاهري خود را وسيله ي خودنمايي و جلب توجه ديگران قرار ندهد و دگيران نتوانند از او هيچ گونه سوء استفاده اي کنند

عزت مند و فردی که دارای عزت نفس است چه ویژگی دارد ؟ وقتي مي گويند کسي داراي « عزت نفس» است ، بدان معناست که وي عظمت و صلابتي در خود احساس مي کند که موجب مي شود حقارت و پستي را نپذيرد و تن به شکست و زبوني ندهد . بزرگ ترين شکست نيز شکست روحي و معنوي است . چه بسا انسان هايي در جنگ ظاهري شکست بخورند و کشته شوند اما روح بلندشان پيروز و عزيز باقي بماند . به همين جهت است که انسان عزتمند ، عفيف هم هست ؛ يعني ، عزتمندي او نمي گذارد به گونه اي خودنمايي کند که سرانجام آن تحقير در جامعه باشد يا وسيله ي جلب توجه نگاه هاي آلوده قرار گيرد

چه رابطه اي ميان عفت و آراستگي وجود دارد ؟  انسان عفيف حيا دارد که ديگران به جهت بدنش به او توجه کنند و به تحسين و تمجيد وي بپردازند . او در وجود خود ارزش هاي والاتري مي يابد که مي تواند تحسين و احترام ديگران را برانگيزد
 
ديدگاه اديان الهي نسبت به پوشش چيست ؟  اديان الهي همواره بر پوشش تاکيد کرده و آن را لازمه ي دينداري شمرده اند . 
 
شواهدي از پوشش و حجاب در ايران قبل از اسلام بنويسيد .  زنان ايراني قبل از اسلام که عموما پيرو آيين زرتشت بودند ، با پوشش کامل در محل هاي عمومي رفت و آمد مي کردند . حتي گفته اند که خشايار شاه ، ادشاه بزرگ هخامنشي ، از همسرش خواست که در روز جشن ازدواج بدون پوشش حضور يابد . اما آن زن عفاف خود را بر ملکه ي ايران بودن ترجيح داد و اين دستور را نپذيرفت . خشايار شاه نيز او را از دربار خود بيرون کرد .
 
دو وظيفه ي مهم مسلمانان عبارت است از : - دعوت يکديگر به خير و نيکي - امر به معروف و نهي از منکر

ثمرات امر به معروف و نهي از منکر از ديد امام باقر ( ع) را بنویسید : - همه ي واجبات با آن برپا مي شود .  - به وسيله ي آن امنيت برقرار مي گردد . - کسب و کار مردم حلال مي شود .  - حقوق افراد تامين مي شود و در سايه ي آن آباداني مي آيد .  - از دشمنان انتقام گرفته مي شود . - کارها روبه راه مي گردد .

شرايط وجوب امر به معروف و نهي از منکر کدامند : - بداني چيزي را که شخص ترک کرده و انجام نداده ، از واجبات است و يا آنچه را انجام داده ، از محرمات است . - بداند که شخص گناه کار تصميم دارد گناه خود را ادامه دهد . پس اگر نداند يا گمان کند يا احتمال بدهد که تکرار نمي کند ، امر به معروف يا نهي از منکر واجب نيست .  - احتمال بدهد امر و نهي اوموثر واقع مي شود و اگر بداند که با تغيير روش ، امر ونهي او موثر واقع مي شود ، بايد سعي کند روش خود را تغيير دهد تا امر به معروف و نهي از منکر داراي تاثير باشد . - بداند که در اين امر و نهي مفسده اي نيست . پس اگر بداند يا احتمال بدهد که امر و نهي او ضرر جاني يا آبرويي يا مالي قابل توجه دارد ، واجب نيست .

مراحل امر به معروف و نهي از منکر را بنویسید : - مرحله ي اول : با شخص گناهکار طوري عمل شود که بفهمد اين عمل به خاطر گناه او بوده است ؛ مانند اين که از او روي بگردانيم يا به او اخم کنيم يا دوستي با او را ترک کنيم .  - مرحله ي دوم : با زبان ، او را امر يا نهي کنيم و اگر احتمال مي دهيم با موعظه و نصيحت از گناه دست بر مي دارد ، لازم است به همين اکتفا کنيم . در موعظه و نصيحت مي توان از شيوه هاي مختلف تربيتي و استدلال و منطق بهره برد تا ميزان تاثير گذاري افزايش يابد و شخص گناهکار به عواقب و نتايج عمل بهتر پي ببرد . - مرحله ي سوم : به زور و جبر او را از حرام باز داريم يا به واجب وادار کنيم . اين در صورتي است که بدانيم جز همين ، راه ديگري وجود ندارد . البته اين کار در حوزه ي حاکم و نظام اسلامي و مشروط به اجازه ي اوست .

روش هاي امر به معروف و نهي از منکر را بنويسيد .  کسي که امر به معروف و نهي از منکر مي کند ، موظف است :  - در انجام آن مرتکب گناهي – مانند دروغ ، توهين و تحقير – نشود . - مانند طبيبي مهربان رفتار کند .  - مصلحت مخاطب را رعايت کند . - از خودخواهي و خودستايي بپرهيزد .  - قصدش تنها رضاي خدا باشد .  - خود را منزه از گناه و برتر از گناهکار نبيند .  - اگر بداند و يا احتمال دهد که امر به معروف و نهي از منکر با تکرار ، موثر واقع مي شود ، بايد آن را تکرار کند .
 
رسول اکرم (ص) در مورد منزلت کار و تلاش چه مي فرمايند :کسي که روزي خود را با کار و تلاش تهيه کند ،در قيامت در شمار انبياء قرار مي گيرد و ثواب آنان را دريافت مي کند و نيز مي فرمايند :کسي که شب را در حال خستگي ناشي از کار بگذراند ،کاري که براي درآمد حلال بوده است ،شب را آمرزيده به سر آورده است.

آثار تربيتي کار را بنویسید  - شکوفايي استعدادها - لطافت احساس - تمرکز قوه ي خيال - احساس عزت نفس

منظور از « اتقان در کار » چيست ؟  کسي که اهل کار و تلاش است ، در هر کاري وارد مي شود ، قواعد آن را به درستي رعايت مي کند و محصولي بدون نقص عرضه مي کند . او يک تلاشگر شرافتمند است که مصالح عمومي ، اقتدار و عزت جامعه و رضايت خداوند را دوست دارد و آن را بر منافع شخصي ترجيح مي دهد . وي آنان را که با دزديدن از کار به جمع ثروت مي پردازند ، انسان هاي حقير و زبوني مي داند که آباداني در زندگي شخصي را با بهاي سنگيني خرابي و ويراني جامعه و ضايع کردن حق مردم خريداري مي کند و ضرباتي جبران ناپذير بر اقتصاد کشور وارد مي سازد .
 
 ويژگي هاي اصلي بانکداري اسلامي را بنویسید  : در نظام اسلامي ، بانک کانون مشارکت کار و سرمايه و محلي است که صاحبان پول و سرمايه ، ثروت خود را بدان جا مي سپارند تا در يک فعاليت اقتصادي مانند راه اندازي کارخانه ، بنا کردن ساختمان و آباد کردن زمين کشاورزي به کار گرفته شود و سود حاصل از اين کار ، ميان بانک و صاحب سرمايه تقسيم شود .
همچنين بانک به عنوان صاحب سرمايه با افراد جامعه وارد مشارکت مي شود و سرمايه ي خود را به صورت وام در اختيار آنان مي گذارد و طي قرار دادي با آنان در کار مشخصي مشارکت مي کند . سرمايه ي بانک و کار افراد دست به دست هم مي دهد و فعاليت اقتصادي شکل مي گيرد . بانک سهم خود را به شخص وام گيرنده مي فروشد و بهاي آن را به صورت ماهانه دريافت مي کند تا وام گيرنده توان پرداخت آن را داشته باشد

انفاق بر چند نوع است : 1) واجب ، 2) مستحب                       انفاق واجب چند نوع است : 1) خمس ، 2) زکات

موارد مصرف زکات را بنویسید :  - درويشان و درماندگان  - کارکنان گردآوري آن - آزاد کردن بردگان و غرامت ديدگان  - در راه ماندگان ، و بايد در راه خدا صرف شود .

زکات بر چند چيز تعلق مي گيرد :  - غلات : گندم ، جو ، خرما و کشمش - دام ها : شتر ، گاو و گوسفند  - سکه ها : طلا و نقره

ربا چيست ؟  پول وسيله اي براي مبادله ي کالاست . اگر اين پول ، خودش مستقلا مورد معامله قرار گيرد ، بدون اين که فايده اي در کار باشد ، ربا پيش مي آيد . 
 
احکام مربوط به خمس را بنويسيد ؟ تا خمس مال پرداخت نشود ، استفاده از آن جايز نيست ، مثلا با پولي که خمس آن پرداخت نشده ، نمي توان چيزي خريد .  اگر با پولي که خمس آن داده نشده است ، خانه اي خريداري شود ، نماز خواندن در آن خانه باطل است . آذوقه اي که از درآمد سال براي مصرف در خانه خريده شده است – مانند برنج ، روغن و چاي – اگر در آخر سال زياد بيايد بايد خمس آنچه باقي مانده است ، پرداخت شود .  زيورآلات خانم ها ، اگر بيش از مقدار مصرفي متداول آن ها باشد و جنبه ي ذخيره به خود بگيرد ، قسمت اضافي آن داراي خمس است و خمس آن بايد پرداخته شود .اگر بچه اي سرمايه اي داشته باشد و از آن منافعي به دست آيد ، بنابر احتياط واجب بعد از آن که بالغ شد بايد خمس آن را بدهد
 
دانش آموزان عزیز برای شرکت در امتحانات با یاد خدا و با وضو حاضر شوید تا خداوند هم شما را یاری کند
با آرزوی موفقیت برای شما آینده سازان میهن اسلامی

+ نوشته شده در چهارشنبه بیست و سوم اردیبهشت 1388 توسط احمد مظفری |

  88 - با توجه به آيات قرآن و روايات معصومين (ع) عامل اصلي سقوط انسان كدام است؟ (سراسري فني و حرفه اي و آزمايشي سنجش - 85)
 
1) خود انسان
2) نفس اماره
3) عوامل بيروني
4) شيطان وسوسه گر  

  89 - طبق آيه ي:«اِنَّهُ لَكُمْ عَدُوُّ مُبينُ اِنَّما يَآْ مُرُكُمْ بِالسّوءِ وَ الْفَحْشآءِ »چه كسي دشمن آشكار انسان است؟ (آزمايشي سنجش - 85)
 
1) دوستان گمراه
2) شيطان
3) نفس امّاره
4) دوستان نادان  

  90 - انسان بر اساس كدام سرمايه خود و جهان را وابسته به خدايي مي داند كه سرچشمه ي خوبي ها و زيبا يي هاست ؟ (آزمايشي سنجش - 80)
 
1) گرايش به ارزش هاي مقدس
2) وجدان اخلاقي
3) سرشت خدا آشنا
4) تفكر و تعقّل  

  91 - قرآن كريم وجدان اخلاقي را.................مي نامد. (آزمايشي سنجش - 85)
 
1) نفس لوّامه
2) نفس مطمئنّه
3) نفس امّاره
4) نفس امر كننده  

  92 - طبق سخن امام كاظم(ع) حجت باطن خداوند بر مردم و حجت ظاهر به ترتيب عبارتند از : (آزمايشي سنجش - 85)
 
1) رسولان - عقل
2) عقل - رسولان و انبيا و ائمه
3) عقل - فرشتگان
4) ائمه عقل  
 

  93 - با استفاده از آيات 98تا 100سوره ي مباركه نهل ،راه سلطه شيطان برانسان با.............مسدودمي گردد. (آزمايشي سنجش - 85)
 
1) قرائت قرآن
2) دوستي ومحبت خداوند
3) ايمان وتوكّل برخداوند
4) استعاذه به پروردگار  
 

  94 - وجدان اخلاقي موجود درانسان كه به هنگام آلايش به گناه،او راسرزنش مي كند درلسان قرآن،نفس..........نام دارد.(آزمايشي سنجش - 85)
 
1) امّاره
2) مطمئنه
3) ناطقه
4) لوّامه  

  95 - امام علي(ع) از چه چيزي به عنوان بهترين ثروت و كمال انسان ياد مي كند ؟
 
1) عقل
2) رزق حلال
3) نعمت آخرت
4) آراستگي  
 

  96 - بيت« اين كه گويد از دل من راز، كيست؟ / بشنويد اين صاحب آواز كيست؟» به كدام يك از سرمايه هاي وجودي انسان اشاره دارد؟
 
1) سرشت خدا آشنا
2) گرايش به ارزش هاي مقدس
3) وجدان اخلاقي
4) قوه ي تفكر و تعقل  

  97 - به ترتيب تعاريف مطرح شده در «الف» و «ب» كدامند؟
الف - تشخيص دهنده ي درستي از نادرستي و خوبي از بدي
ب – ميل سركشي كه در درون انسان زبانه مي كشد و وي را به طلب هر چه بيشتر لذت ها فرا مي خواند.
 
1) اختيار - نفس
2) نفس لوامه - نفس اماره
3) عقل - نفس لوامه
4) عقل - نفس اماره  

  98 - نفس اماره به چه معناست؟
 
1) نفس فرمان دهنده به بدي ها
2) نفس دور كننده از بدي ها
3) وجدان اخلاقي
4) نفس ملامت كننده  

  99 - كدام يك از موانع رشد و رستگاري نيست؟
 
1) نفس اماره
2) نفس لوامه
3) جهل از حقيقت ها
4) دام هاي شيطان  

  100 - نفس اماره همان................است/
 
1) تحريك كننده بيروني به سمت گناه
2) تحريك كننده دروني به سمت گناه
3) باز دارنده دروني از گناه
4) باز دارنده بيروني از گناه  

  101 - هشام بن حكم از ياران كدام امام معصوم است؟
 
1) امام هادي(ع)
2) امام كاظم(ع)
3) امام حسين(ع)
4) حضرت علي (ع)

102 - طبق گفتار معصومين حجت ظاهري و حجت باطني به ترتيب كدامند؟
1) عقل - اختيار
2) اختيار - عقل
3) انبيا - عقل
4) عقل - انبيا

103 - بر سر دو راهي گناه و پاكي، كدام يك انسان را به سوي پاكي فرا مي خواند؟
1) حجت باطن و نفس لوامه
2) حجت ظاهر و نفس اماره
3) نفس اماره و نفس لوامه
4) وجدان اخلاقي و نفس اماره

104 - خدا گرايي نيازي است............ كه بت پرستان و مشركان..............
1) فطري - در صدد پاسخگويي به اين نياز نبوده اند.
2) غريزي – در صدد پاسخ گويي به اين نياز بوده اند.
3) فطري - در يافتن مصداق واقعي آن دچار اشتباه شده اند.
4) غريزي – دريافتن مصداق واقعي آن دچار اشتباه شده اند.

105 - طبق حديث امام صادق (ع) فضايل و رذايل اصلي در جنود عقل و جنود جهل چه تعداد هستند؟
1) 100 – 75
2) 75 – 100
3) 75 – 75
4) 50 – 50

106 - سماعة بن مهران شاگرد كدام يك از معصومين است؟
1) امام حسين (ع)
2) امام حسن (ع)
3) امام علي (ع)
4) امام صادق(ع)

107 - راه نفوذ شيطان براي فريب انسان كدام است؟
1) مانع اختيار انسان مي شود.
2) مانع اراده انسان مي شود.
3) عقل انسان را زايل مي كند.
4) وسوسه مي كند و وعده ي دروغين مي دهد.

108 – وظيفه ي كدام يك فرا خواندن انسان به جبران گناه است؟
1) نفس اماره
2) نفس ناطقه
3) نفس لوامه
4) نفس مطمئنه

109 - آيه ي شريفه ي « و لقد خلقنا الا نسان و نعلم ما توسوس به نفسه» در رابطه با كدام يك مي باشد؟
1) نفس اماره
2) نفس لوامه
3) نفس مطمئنه
4) نفس ناطقه

110 - اين جمله از كيست؟« عالم محضر خداست،در محضر خدا معصيت نكنيد.»
1) حضرت علي(ع)
2) رسول خدا
3) استاد شهيد مطهري
4) امام خميني (ره)

111 - در آيه ي شريفه ي « كلّا بل تحبّون العاجلة و تذرون الا خرة»كدام صفت در انسان ها نكوهش شده است؟
1) جهل
2) عجول بودن
3) دنيا خواهي
4) حب جاه و مقام

112 - در آيه ي شريفه ي « انه لكم عدوٌ مبين » .......... به عنوان دشمن ............ معرفي شده است.
1) تكبر – مؤمنان
2) شيطان _ مردم
3) جهل – مردم
4) شيطان – انبياء

113 - عبارت قرآني« ما انا بمصرخكم و ما انتم بمصرخي» در ارتباط با كدام است؟
1) گفت و گوي شيطان با گناهكاران در قيامت
2) گفت و گوي مؤمنان و كافران در روز قيامت
3) گفت و گوي شيطان با گناهكاران در هنگام مرگ
4) گفت و گوي فرشتگان با مؤمنان در قيامت

114 - عبارت قرآني« ان الّله وعدكم وعد الحق و وعدتم فا خلفتكم» از زبان چه كسي بيان شده است؟
1) پيامبر
2) فرشته ي مرگ
3) كافر
4) شيطان

115 - بيت«نفس، هر دم در درونت در كمين /از همه مردم بتر در مكر و كين» به كدام يك از عوامل دعوت كننده به گناه در انسان اشاره دارد؟
1) شيطان
2) عامل بيروني
3) نفس لوامه
4) عامل دروني

116 - آدميان از نظر حركت به سوي كمال به چه گروههايي تقسيم مي شوند؟
1) رو به تعالي - بي جهت - رو به پستي
2) ساكن - رو به تعالي - رو به پستي
3) رو به تعالي - رو به پستي – بي جهت - سرگردان
4) رو به تعالي – رو به پستي

117 - جمله ي «عالم محضر خداست،در محضر خدا معصيت نكنيد» در ارتباط با كدام يك از موانع رشد و رستگاري انسان است؟
1) نفس اماره
2) جهل از حقيقت ها
3) غفلت از خدا
4) دام هاي شيطان

118 - كدام يك از عبارات زير بيانگر اين مطلب است كه كار شيطان دادن وعده هاي دروغين است؟
1) انما يامركم بالسوء و الفحشاء
2) ووعدتكم فا خلفتكم
3) فلا تلوموني و لوموا انفسكم
4) و لا تتبعوا خطوات الشيطان

119 - كدام گزينه با سايرين تناسب ندارد؟
1) حجت باطن
2) عقل
3) نفس لوامه
4) تشخيص دهنده درستي از نادرستي

120 - در سوره ي عصر كدام يك به عنوان راه هاي جلوگيري از خسران در زندگي بيان نشده است؟
1) ايمان آوردن
2) مبارزه با نفس
3) توصيه به صبر
4) سفارش به يك ديگر به حق

121 - قرآن كريم ..............را .............. مي نامد.
1) نفس لوامه - وجدان اخلاقي
2) وجدان اخلاقي – نفس اماره
3) نفس اماره - وجدان اخلاقي
4) وجدان اخلاقي - نفس لوامه

122 - آيه ي شريفه ي:« وَ نَحْنُ اَ قْرُبُ اِلَيْهِ مِنْ حَبْلِ الوَريدِ» با مفهوم كدام عبارت مناسبت بيش تري دارد؟
1) چگونه از تو غافل باشم وقتي كه با من هستي؟
2) به هر طرف كه رو مي كنم تو را مي يابم.
3) به درگاه چه كسي جز تو پناه برم؟
4) و ما همه از بندگان درگاه تو هستيم و به تو پناه آورده ايم .

123 - «حَبْل الوريد» به چه معناست؟
1) ريسمان الهي
2) رگ گردن
3) حبل الله
4) ريسمان وحدت

124 - كدام يك صحيح نيست؟
1) آنان كه بت پرست بودند، درصدد پاسخ گويي به نياز فطري خداگرايي خود نبوده اند.
2) آنان كه بت پرست بودند، در يافتن مصداق واقعي نياز فطري خدا گرايي دچار اشتباه مي شده اند .
3) كم تر كسي در طول تاريخ سرشت فطري خدا گرايي را انكار كرده است.
4) تمايلي متعالي ، انسان را گاه و بي گاه به نجوا با خدا مي شناسد.

125 - ابيات زير از عمان ساماني ، ناظر بر كدام يك از وديعه هاي الهي در انسان است؟
«كيست اين پنهان مرا در جان و تن/ كز درون من همي گويد سخن؟
اين كه گويد از لب من راز كيست ؟ / بشنويد،اين صاحب آوازكيست؟»
1) وجدان اخلاقي
2) گرايش به ارزش هاي مقدس
3) سرشت خدا آشنا
4) تفكر و تعقل

126 - از ديدگاه قرآن كريم كدام عامل دروني سبب مي شود كه انسان در مقابل گناه و زشتي عكس العمل نشان دهد و آنگاه كه به گناه آلوده شد ، خود را ملالت كند؟
1) حجت باطن
2) نفس لوامه
3) نفس اماره
4) نفس مطمئنه

127 - حضرت علي(ع) كدام يك از ارزشمند ترين سرمايه هاي انسان را پيام آور حق،دوست انسان، نجات دهنده ي وي،بهترين ثروت و نزديك كننده به خدا مي نامد؟
1) قوّه ي تعقل
2) قوّه ي نفس
3) فطرت خدا آشنا
4) وجدان اخلاقي

128 - مولوي ابيات زير را در مورد چه كساني سروده است؟
«نفس ،هر دم در درونت در كمين/ از همه مردم بتر در مكر و كين
دشمني داري چنين در سرّ خويش / مانع عقل است و خصمِ جان و كيش»
1) كساني كه براي توجيه گناه خود به دنبال عامل بيروني مي گردد.
2) كساني كه تقصير گناه خود را متوجه عامل دروني مي دانند.
3) كساني كه هر لحظه در تيررس مكر و دشمني شيطان قرار دارند.
4) كساني كه در قيامت مي توانند تقصير گناه خويش را متوجه شيطان كنند. 
 

+ نوشته شده در سه شنبه سی ام مهر 1387 توسط احمد مظفری |

50- فهم زيباييها و زشتيها و رفتن به سوي هر كدام در گروي كام مورد است؟
 
1) ولقد كرمنا بني آدم
2)فالهمها فجورها و تقواها
3) اني اعلم غيب السماوات و الارض
4) وفضلناهم علي كثير ممن خلقنا  

  51 - اعطاي مقام خليفه اللهي به انسان و كرامت بخشيدن به او ، نتيجه برخورداري از ..........است.
 
1) روح
2) اختيار
3) آگاهي
4) آفرينش  

  52 - كداميك از دلايل واضح و مهم غير مادي بودن روح است؟
 
1) ميل به پرستش
2) حقيقت جويي
3) ثبات شخصيت
4) فطرت الهي  
 

  53 - كدام مورد در مورد «من آدمي» صادق نيست؟
 
1) فقط با استدلال به وجود آن مي توان پي برد
2) با گذشت زمان تجزيه و تحليل نمي پذيرد
3) ضامن وحدت و ثبات شخصيت است
4) منشا همه حالات و تصورات است  

  54 - ثبات شخصيت در انسان دلالت مي كند بر.......
 
1) تجرد روح
2) ثبات غرايز
3) حالات ثبات دروني
4) حالات فطري  
 

  55 - چرا شخصيت و هويت انسان چيزي مستقل ا زجسم اشت؟ زيرا.........
 
1) من حقيقي انساندر حال تغيير و تكامل برخاسته از جسم اوست.
2) جسم انسان دائما در حال تغيير است ولي هويت انسان در تمام طول عمر ثابت است
3) انسان داراي ماهيتي دوگانه است بر خلاف حيوان كه تك ماهيتي است.
4) ارزش هاي اخلاقي و معنوي انسان وابسته به هويت و شخصيت اوست.  

  56 - شخصيت و هويت انسان مستقل از چه چيزي است؟
 
1) روح
2) نفس
3) جسم و روح
4) جسم  

  57 - كدام مورد از دلايل محكم و دقيق غير مادي بودن روح است؟
 
1) ضرورت كيفر مجرم
2) تشابه مرگ و حيات
3) تجسم اعمال
4) ثبات شخصيت  
 

  58 - خواب هايي كه بر غير مادي بودن روح دلات دارند بيان گجر چه هستند؟
 
1) ضمير ناخودآگاه
2) صحنه ها ي اشفته
3) خبر از آينده
4) زندگي روزانه  
 

  59 - روياهاي صادقانه سرچشمه غيرمادي دارند زيرا........
 
1) خارج از محدوده مكان و مناسبت آن عمل مي كنند.
2) خارج از زمان و مكان عمل مي كنند
3) در محدوده زمان و مكان عمل مي كنند
4) در محدوده زماني و مكاني عمل مي كنند  
 

  60 - خداوند در قرآن تعليم« علم تعبير خواب» را به كدام پيامبر نسبت داده و دليل بر كدام امر است؟
 
1) حضرت ابراهيم – تجرد روح
2) حضرت عيسي – تجرد روح
3) حضرت موسي – روياهاي صادقانه
4) حضرت يوسف - روياهاي صادقانه 
 

  61 - رويا هاي صادقانه به خواب هايي گفته مي شود كه ......
 
1) به صحنه هاي آشفته زندگي ما صدق مي كند.
2) در واقع بازتاب زندگي روزانه ي ما در عالم خواب هستند.
3) در واقع ته مانده ضمير نا خودآگاه ما را بر ملا مي كنند
4) از حوادث كه در آينده اتفاق مي افتد خبرمي دهند  

  62 - چه چيزي با گذشت زمان تغيير نمي كند؟
 
1) شخصيت
2) علم و ادراك
3) تفكراتن ذهني
4) جسم و روح  

  63 - كدام يك از خواب ها به اثبات مجرد بودن روح بهتر كمك مي كند؟
 
1) خواب هايي كه بازتاب زندگي روزانه اند
2 ) خواب هايي كه از حوادث آينده خبر مي دهند
3) خواب هايي كه بيان گر صحنه هاي آشفته زنگي اند.
4) خواب هايي كه از ضمير نا خوداگاه سرچشمه مي گيرند

64 - حديث «خدا رحمت كند انساني كه بداند از كجا آمده ، در كجا قرار دارد و به سوي كجا رهسپار خواهد شد» به چه موضوعي دلالت دارد؟
1) رحمت واسعه خداوند
2) غفلت انسان از عاقبت خويش
3) ارزش درك و فخم جايگاه انسان در كاروان آفرينش
4) محدود بودن علم انسان نسبت به آخرت

65 - جمله « انسان به گونه اي آفريده شده كه بتواند زيباييها و زشتي ها را درك كند» كداميك از عبارت قرآني زير ارتباط مفهومي نزديك تري دارد؟
1) فالهمها فجورها و تقواها
2) وعلم ءادم الاسماء كلها
3) اني جاعل في الارض خليفه
4) فقال انبئوني باسماءهولاء

66 - وقتي گفته مي شود «من» و« روح» انسان ثابت است منظور اين نيس كه.....
1) روح تجزيه و تحليل نمي پذيرد
2) روح فرسوده و مستحلك نمي شود
3) روح دچار هيچ تغييري نمي شود
4) من يا روح به چيز ديگري تبديل نمي گردد.

67 - بيت «از كجا آمده ام آمدنم بهتر چه بود//به كجا مي روم آخر ،ننمايي وطنم» به كدام مورد دلالت دارد؟
1) منزلت انسان نزد خدا
2) استعداد بي پايان انسان در كسب علم
3) كرامت ذاتي انسان
4) درك جايگاه انسان در كاروان آفرينش

68 - عبارت قراني «اتجعل فيها من يفسد فيها» از زبان چه كساني در قرآن بيان شده است؟
1) شيطان
2) مؤمنان
3) فرشتگان
4) مشركان

69 - كدام يك از آيات زير بيان گر استعداد بي پايان انسان در كسب معرفت است؟
1) وعلم ءادم الاسماء كلها
2) ولقد كرمنا بن ءآدم
3) فالهمها فجورها و تقواها
4) فاذا سويته و نفخت فيه من روح

70 - طبق ايات 71و72 سوره «ص» خداوند پس از كدام مرحله به فرشتگان امر كرد كه بر انسان سجده كنند؟
1) آموزش اسماءالهي به انسان
2) دميدن روح الهي درانسان
3) آفرينش انسان از گل
4) رانده شدن انسان از بهشت

71 - به ترتيب قدرت اختيار و عواطف مربوط به كدام بعد وجودي انسان مي باشند؟
1) جسماني ،جسماني
2) روحاني ،جسماني
3) جسماني ،روحاني
4) روحاني، روحاني

72 - هنگامي كه خداوند به فرشتگان فرمود كه در زمين جانشيني قرار خواهد داد،اولين درك فرشتگان از خصوصيات انسان چه بود ؟
1) حمد و تقديس
2) علم به اسماءالهي
3) فساد و خونريزي
4) داشتن روح الهي

73 - جمله «آدم ،معلم فرشتگان است» با كداميك از عبارات قرآني زير ارتباط دارد؟
1) ولقد كرمنا بني ءآدم
2) فالهمها فجورها و تقواها
3) وعلم ءادم الاسماء كلها
4) فلما انباهم باسماتهم

74 - طبق آيات قرآني فرشتگان تا قبل از آفرينش انسان فاقد كداميك بودند؟
1) حمد و تقديس خداوند
2) علم به اسماءالهي
3) تقديس خداوند
4) تسبيح خداوند

75 - در مورد تعليم اسماء الهي كدام مورد درست است؟
1) خداوند – فرشتگان _ انسان
2) خداوند _شيطان _ فرشتگان
3) خداوند _انسان _فرشتگان
4) خداوند_ فرشتگان_ جنيان

76 - كداميك از عبارات قرآني زير از زبان فرشتگان بيان نشده است؟
1) سبحانك لاعلم لنا الا ما علمتنا
2) اتجعل فيها من يفسد فيها و يسفك الدماء
3) نحن نسبح بحمدك و تقدس لك
4) ياءادم انبئهم باسمائهم

77 - قوانين و مقررات جامعه و روابط بين افراد بر پايه ي پذيرش كداميك بنا شده اند؟
1) روياهاي صادقانه
2) ثبات شخصيت
3) تغييرات روحي و اخلاقي انسان
4) بعد جسماني وجودي انسان

78 - انسان براي كداميك از مواردذكر شده به هيچ گونه استدلالي احتياج ندارد؟
1) غير مادي بودن روح
2) اثبات وجود من
3) وابستگي روح به جسم
4) تغيير پذيري روح انسان

79 - از چه جهت برخي از روياهاي صادقانه نيازمند «تعبير » هستند؟
1) زيرا بيان گر حالات عميق دروني انسان هستند.
2) زيرا حوادث آينده را عيناْ نشان نمي دهند.
3) زيرا صحنه هايي آشفته و بي اساس اند.
4) زيرا بازتاب زندگي روزانه ي ما در عالم خوابند.

80 - در سوره يوسف چند روياي صادقانه ذكر شده است؟
1) 2
2)3
3) 4
4) 5

81 - روياي حضرت يوسف در سوره يوسف چه بود؟
1) هفت گاو فربه هقت گاو لاغر را مي خورند.
2) نا ني بر سر مي برد و پرندگان از ان مي خورند.
3) يازده ستاره و ماه و خورشيد بر او سجده كردند
4) هفت خوشخ سبز و هفت خوشه خشك

82 - آيه شريفه«و اذ قال ربك للملائكهاني جاعل في الارض خليفه» بيان گر كدام مطلب است؟
1) استعداد بي پايان انسان در كسب علم
2) منزلت انسان نزد خدا
3) عقل مدرك زيباييها و زشتي ها
4) ثبات شخصيت و تجرد روح

83 - ابيات زير زبان حال چه كساني است؟
روزها فكر من اين سات و همه شب سخنم/ كه چراغ غافل از احوال دل خويشتنم
از كجا آمده ام آمدنم بهر چه بود / به كجا مي روم اخر ،ننمايي وطنم

1) گم گشتگان در وادي «نمي دانم»
2) وارستگان آشنا به حقيقت هستي و جايگاه انسان
3) دل سپردگان به لذات و زيابيي هاي مادي
4) فراريان ازلذات مادي و ناتوان از فهم بعد متعالي حيات

84 - مطابق آيه 30 سوره بقره خداوند در پاسخ به اعتراض فرشتگان درباره خليفه اللهي بشر بر روي زمين چه فرمودند؟
1) انسان در زمين فساد نخواهد كرد
2) من چيزي مي دانم كه شما نمي دانيد.
3) انسان ها بر شما فرشته ها برتري دارند.
4) جهان ماده آزمايشگاهاسنان خواهد بود.

85 - مخطاب آيه «اني جاعل في الارض خليفه»چه كساني هستند؟
1) انسان ها
2) ملائكه
3) ابليس
4) مومنين

86 - هنگامي كه خداوند به فرشتگان گفت: «من در زمين جانشيني قرار خواهم داد.»فرشتگان چه پاسخي دادند؟
1) فتبارك الله احسن الخالقين
2) خداوند را تسبيح و تقديس كردند.
3) به چه جانشيني انسان اعتراض كردند.
4) بر انسان سجده كردند.

87 - آيه كريمه «ونفس و ماسواها فالهمها فجورها و تقواها »ناظر بر كداميك از وديعه هاي الهي در انسان است؟
1) نفس اماره
2) نفس مطمئنه
3) الهام خير و شر بر نفس انسان
4) الهام وحي به روح پيامبر  

+ نوشته شده در سه شنبه سی ام مهر 1387 توسط احمد مظفری |

سئوالات چهار گزینه ای درس دوم دين و زندگي سال دوم متوسطه /با كاروان هستي

  پرسش هاي چهار گزينه اي
23 - مبدآ و منشآ دانش بشري............است؟ (سراسري فني وحرفه اي و آزمايش سنجش-85)
 
1) قوه ي تفكر انسان و فعليت يافتن آن
2) فطرت حقيقت جويي و كاوشگري او
3) قوه ي تفكر انسان و نظام قانونمند جهان
4) نظام قانونمند جهان و بعد بي نهايت طلبي او  

  24 - ترجمه ي آيه ي:‹‹افغيردين الله يبغون›› كدام است؟ (آزمايشي سنجش-85)
 
1) آيا به جز دين خدا را مي خواهيد؟
2) آيا غير از دين شما را هدايت مي كند؟
3) آيا جز دين خدا را طلب مي كنند
4) غير دين خدا را طلب نكنيد.  

  25 - قرآن كريم بازگشت چه چيزي را به سوي خدا معرفي مي كند؟ (آزاد تجربي-82)
 
1) همه ي امور
2) انسان
3) فرشتگان
4) طبيعت  

  26 - هر قدر علم و دانش بشر توسعه مي يابد درك ........در جهان آسانترميشود.(آزمايشي سنجش.85)
 
1) مجموعه ها و مخلوقات
2) هدف آفرينش
3) موارد1و2
4) روابط و پيوستگي ها  

  27 - نظام واحد جهاني معلول ......است. (آزمايش سنجش-85)
 
1) طبيعت وسرشت پديده ها ونظام آنها
2) ارتباط وپيوستگي پديده ها وتقسيم كار بين آنها
3) يك واقعيت انكارناپذيرترسيم يافته ازپندارانسان
4) خوي استكباري جهانخواران تشنه ي غارت سرمايه ها  

  28 - خداي متعال در قرآن كريم مي فرمايد:پروردگار شما كسي است كه خورشيد را روشن وماه را نوراني قرار دادوبراي ماه ،منزل ها معين كرد تا .............
 
1) بين شب وروزفرق قائل شويد.
2) شمار سالها وحساب وقتها را بدانيد.
3) درداد وستد خود دچار مشكل نشويد.
4) سال را از ماه وماه راازهفته وروزتشخيص دهيد.  

  29 - آيه ي شريفه ي‹‹هو الذي جعل الشمس و القمر نوراً و قدره منازل لتعلموا عدد السنين و الحساب››به كدام موضوع دلالت دارد؟
 
1) انفجار خورشيد در قيامت
2) نظم و ترتيب در آفرينش
3) حساب و ميزان اعمال
4) تعيين سال و ماه از روي مصنوعات بشري  

  30 - در يك درخت سيب،موارد كدام گزينه داراي رابطه عرضي با هم هستند؟
 
1) سلول-برگ- درخت
2) سلول-برگ- ميوه
3) سلول- ريشه- درخت
4) ريشه- ساقه-برگ  
 

  31 - كدام جمله در مورد يك مجموعه ي منظم صحيح نيست؟
 
1) فعاليت نظام هاي كوچك باعث رشد و بالندگي نظام بزرگ مي شود.
2) فعاليت نظام هاي كوچك طوري طراحي شده كه كل نظام به هدف معيني برسد.
3) نظم و ترتيب نظام هاي كوچك در تضاد با نظام بزرگ است ولي به آن صدمه نمي زند.
4) هر چه دايره ي نظام بزرگتر مي شود، قانونمندي به وجود مي آيد كه نظام هاي كوچكتر را در بر مي گيرد.  
 

  32 - نظام هاي دنيوي داراي كدام يك از خصوصيات زير مي باشند؟
 
1) محدوديت
2) دوام
3) تغيير نا پذيري
4) انرزي بي پايان  

  33 - مبدآ و منشآ دانش بشري چيست؟
 
1) فقط قدرت تفكر
2) مكتوبات علمي
3) قوه فكر و مصنوعات بشري
4) قوه ي فكرونظام قانونمند آفرينش  

  34 - جمله‌«تمام تلاش ها و تفكرات منظم بشري در مقايسه با نظام عجيب و دقيق كائنات،انعكاسي ضعيف و ناقابل است.» از كيست؟
 
1) حضرت علي(ع)
2) اينشتين
3) ژرژگاموف
4) امام صادق(ع)  

  35 - درطرح زير شماره ي (1)و(2) بيانگر چيست؟
علم بي پايان الهي__(1)__علم انسان__(2)
 
1) نظان خلقت-ساخته هاي دست انسان
2) ساخته هاي دست انسان- نظام خلقت
3) ملكوت- غيب
4) غيب- نظام خلقت  

  36 - همه ي مصنوعات بشري ايهام گرفته از .............است.
 
1) تخيل
2) نظام خلقت
3) مكتوبات علمي
4) سنت هاي پيشينيان

37 - بشر ......... از سيطره ي قوانين طبيعت خارج شود.
1) گاهي مي تواند
2) هميشه مي تواند
3) هيچ گاه نمي تواند
4) در شرايطي خاص مي تواند

38 - طبق آيات قرآن چه كساني نماز و تسبيح خويش را درك مي كنند؟
1) فقط انسان ها
2) فقط مؤمنان
3) هر كه در آسمان ها و زمين است
4) فقط پرندگان در پرواز

39 - تغييرات زيست محيطي كه در اثر تخريب لايه ي ازن در كره ي زمين به وجود آمده نشان دهنده چيست؟
1) نظام واحد جهاني
2) تآثير خورشيد بر جزر و مد
3) عدم ارتباط قوانين كره ي زمين با كرات ديگر
4) وجود نظام واحد روي كره ي زمين

40 - وقتي عمر يكي از نظام هاي اين دنيان به هم پيوسته به پايان مي رسد..........
1) آن نظام براي هميشه نيست و نابود مي شود.
2) اجزاي آن در نظامي بالاتر و برتر به هم مي پيوندند.
3) اجزاي آن بدون نظم به حيات خود ادامه مي دهند.
4) اجزاي آن نمي توانند وارد نظام ديگري شوند.

41 - اين كه بشر مي تواند با استفاده از علم ژنتيك به تغيير نژاد گياهان و حيوانات بپردازد نشانگر كدام است؟
1) انسان مي تواند قوانين حاكم بر طبيعت را تغيير دهد.
2) بشر با پيشرفت علم مي تواند از سيطره ي قوانين خارج شود.
3) بشر با پيشرفت علم مي تواند با قوانين طبيعت آشنا شده،از آنها بهره برداري كند.
4) علم ژنتيك علمي است كه از قوانين طبيعت پيروي نمي كند.

42 - عبارت قرآني «وقدره منازل»در رابطه با كدام يك مي باشد؟
1) خورشيد
2) ستارگان
3) ماه
4) شب و روز

43 - جمله ي «هر نظام كوچك در دل نظام بزرگتر قرار مي گيرد و به عنوان عضوي در آن نظام عمل مي كند»بيانگر چيست؟
1) هدف مندي مجموعه ي منظم
2) ارتباط طولي بين اعضاي مجموعه
3) ارتباط عرضي بين اجزاي مجموعه
4) ارتباط طولي و عرضي بين اجزاي مجموعه

44 - آنچه به فعاليت هاي يك مجموعه معنا مي بخشد و كل مجموعه را از بيهودگي خارج مي كند چيست؟
1) هماهنگي
2) ارتباط طولي
3) ارتباط عرضي
4) هدف

45 - به ترتيب طرح هاي(1)و(2) نشان دهنده چه نوع ارتباطي ميان اجزاي درخت مي باشد؟
1) طولي-عرضي
2) طولي-طولي
3) عرضي- طولي
4) عرضي- عرضي

46 - اعضاء در يك مجموعه ي منظم به هم پيوسته و مرتبط اند و با انجام دادن فعاليتي مشترك،آن مجموعه را مي سازند اين مطلب بيانگر چگونه ارتباطي بين اجزاي يك مجموعه است؟
1) طولي
2) علّي
3) جانشيني
4) عرضي

47 - ترجمه ي آيه ي شريفه ي « هو الذي جعل الشمس ضيآءً و القمر نورا» كدام گزينه است؟
1) او كسي است كه خورشيد را روشني بخش و ماه را تابان قرار داد.
2) قسم به آفتاب و تابش آن و قسم به ماه كه پيرو آفتاب تابان است.
3) هنگامي كه آفتاب تابان تاريك شود و ماه تيره شود.
4) قسم به خورشيد هنگامي كه عالم را نوراني سازد و به ماه هنگامي كه شب را روشن سازد.

48 - درباره ي نظام هاي اين دنياي به هم پيوسته، كدام يك صحيح نيست؟
1) عمر موجوداتش نا محدود و دائمي است.
2) انرزي و استعدادي محدود دارد و روزي به پايان مي رسد و اين به معناي نيستي و نابودي است.
3) فروپاشي و انهدام نيروها و استعداد نظام ها براي پيوستن به نظام هاي ديگر و تجديد سازمان هاست.
4) اجزاي متلاشي شده در يك چرخه ي طبيعت دوباره بازسازي شده ودر نظامي بالاترو به هم مي پيوندند.برتر باانرژي بيشتر

49 - كدام گزينه صحيح نيست ؟
1) هر قدر علم انسان از قوانين خلقت كامل تر و دقيق باشد ،به ساخت مصنوعات متنوع تر و دقيق تر موفق خواهد شد.
2) بشر هيچ گاه نمي توانداز سيطره ي قوانين خارج شود.
3) قوانين بشري با قوانين خلقت در تضاد است.
4) مصنوعات انسان تنها با پيروي از قوانين خلقت ساخته مي شود.  

+ نوشته شده در سه شنبه سی ام مهر 1387 توسط احمد مظفری |

 
1 - آيه ي « وَ لِِلّه مُلکُ السَماواتِ وَ الاَرضِِ ....» بيانگر کدام مطلب است؟ (آزمايشي سنجش-81و82)
 
1) مالکيت تمام اشيا از آن خداوند است وتنها او مالکيت حقيقي و اصيل دارد.
2) مالکيت همه ي اشيا از آن خداوند است اما مالکيت هاي حقيقي ديگري هم وجود دارد.
3) مالکيت و فرمانروايي آسمان ها و زمين از آن خداست و انسان فقط مالک بر جسم خود مي باشد.
4) مالکيت و فرمانروايي اسمان ها و زمين از ان خداست و انسان مالک بر اموالش مي باشد.  

  2- قرآن«مالکيت» همه ي اشيا را از آن چه کسي مي داند؟(آزاد رياضي- 82)
 
1) ولي امر
2) امام
3) خداوند
4) رسول  

  3- پيام آيه ي : « رَبَّنا ما خَلَقتَ هذا با طِلاً»،کدام است؟(آزمايشي سنجش- 84و 85)
 
1) خداوند افراد باطل را خلق نکرده اند.
2) خدايا ما را از باطل دور کن.
3) خلقت جهان بيهوده نيست.
4) خدايا ما را به باطل مبتلا نکن.  

  4 - از نظم در موجودات جهان مي توان نتيجه گرفت: ( آزمايشي سنجش – 85)
 
1) هر موجودي از اجزاي خاص تشکيل شده است.
2) هر يک از اجزا خواص ويژه اي دارند.
3) هر جزئي وظيفه ي معيني بر عهده دارند.

4) همه ي موارد  

  5 - مضمون عبارت: «همانا نشانه هايي براي خردمندان است»کدام آيه است؟ (آزمايشي سنجش- 85)
 
1) لاياتٍ لاولي الا لباب
2) لاياتٍ لقومٍ يعلمون
3) لاياتٍ لقومٍ يفقهون
4) لاياتٍ لقومٍ يتفکّرون  

  6 - مطابق آيه ي شريفه ي «انّ في خلق السماوات و الا رض و اختلاف الليل و النهار لاياتٍ لاولي الالباب» اين نشانه ها براي چه کساني است؟(آزمايشي سنجش- 83 وآزاد زبان- 81)
 
1) انسان
2) مسلمانان
3) مومنان
4) خردمندان  

  7 - د ر خلقت آسمان ها و زمين براي چه کساني نشانه هايي است؟(آزاد هنر و انساني -81)
 
1) دانايان
2) آدميان
3) مشرکان
4) موم   

  8 - شاخصه ي اصلي مجمو عه ها و موجودات بزرگ و کوچک جهان چيست؟ (آزمايشي سنجش- 85)
 
1) پيوستگي
2) هدف و غايت
3) طرح و نقشه
4) برنامه   

  9 - شاخصه ي اصلي يک مجموعه ي منظم ...............آن است.(آزمايشي سنجش- 85)
 
1) تغيير و تحول
2) هدفداري
3) هم آهنگي اجزاء
4) برنامه  

  10 - قرآن کريم،جهان را ........... معرفي مي کند.(سراسري فني و حرفه اي وآزمايش سنجش85)
 
1) متغير و متحرک
2) مخلوق و نيازمند
3) بي ثبات و پايدار
4) تجلي تدبيروحکمت الهي  

  11 - کدام يک،از ويژگي هاي جهان واقعي نمي تواند باشد؟
 
1) هر موجودي از اجزاي خاص و معيني تشکيل شده است.
2) تمام اجزا با آرايش مخصوص کنار هم قرار گرفته اند.
3) هر يک از موجودات خواص ويژه اي دارند که با وظيفه ي آن ها هماهنگي دارد.
4) و همکاري بين موجودات ناشي از آگاهي آن  

  12 - پاسخ به اين پرسش اساسي هر انسان که «در چگونه جهاني زندگي مي کنيم؟»پايه ي کدام است و چه تاثيري در زندگي انسان دارد؟
 
1) جهان بيني-اعتقاد به خدا
2) دين- اعتقاد به خدا
3) جهان بيني-جهت دادن به برنامه ها و تصميم ها
4) دين-جهت دادن به برنامه ها و تصميم ها  

  13 - «صنوان و غير صنوان» به چه معناست؟
 
1) درخت نخل و زيتون
2) باغ انگورو نخل
3) گياه يک پايه و دو پايه
4) آب گوارا و ناگوار  

  14 - حضرت علي عليه السلام در خطبه ي نود نهج البلاغه به چه موضوعي اشاره مي نمايد ؟
 
1) نبوت
2) حقانيت خودبراي جانشيني پيامبر
3) ويژگي هاي خالقيت خداوند
4) مسائل حکومت اسلام

15 - کدام ويژگي است که مانند روح در همه ي اجزاء و فعاليت ها و همکاري هاي مجموعه ي منظم حضور دارد؟
1) مجزا بودن
2) خواص ويژه
3) غايت
4) آرايش مخصوص اجزا

16 - کدام يک از خصوصيات مجموعه ي منظم نيست؟
1) ميان وظايف و مسئوليت ها پيوستگي و ارتباط وجود دارد.
2) اگر به کار يک جزء به تنهايي نگاه شود ،کامل و بدون نقص به نظر مي آيد.
3) هر جزء کار مخصوصي انجام مي دهد و وظيفه ي معيني بر عهده دارد.
4) کارها و مسئوليت ها در ارتبط با هم معنا مي يابند.

17 - رسيدن به علم و دانش در جهان قانونمند و بي قانون به ترتيب چگونه است؟
1) ممکن ،غير ممکن
2) غير ممکن ،ممکن
3) ممکن،ممکن
4) غير ممکن،غير ممکن

18 - خردمندان پس از تفکر در آفرينش آسمان ها و زمين چه مي گويند؟
1) ربنا ما خلقت هذا باطلا سبحانک فقنا عذاب النار
2) و لا تخزنا يوم القيامه انک لا تخلف الميعاد
3) و لا تجعل في قلوبنا غلاً للذين ءامنوا انک روف رحيم
4) ربنا فاغفرلنا ذنوبنا و کفّر عنا سيئاتنا و تو فنا مع الا برا

19 - اين که ممکن است دو گياه در يک زمين باشند و از يک آب استفاده کنند اما ميوه هاي گوناگون بدهند بيانگر چيست؟
1) هدايت عام
2) آگاهي اجزاءاز وظايف خود
3) نظم و همکاري ويژه ي اجزاء متناسب با هدف
4) هدايت تشريعي

20 - مقصود از«اختلاف اللّيل و النهار»چيست؟
1) تفاوت شب و روز
2) اختلاف زماني مدت شب و روز
3) آمد و شد شب و روز
4) فاني بودن و نا پايداري روزگار

21 - عبارت قرآني «الذين يذکرون الله قياماً و قعوداً و علي جنوبهم و يتفکرون في خلق السماوات و الارض»در وصف حال چه کساني مي باشد؟
1) اولي الابصار
2) نماز گزاران
3) مسلمانان
4) اولي الالباب

22 - در جهان واقعي اجزاي هر موجود داراي خواص ............. و............... با ساير اجزاست.
1) مشابه-مرتبط
2) ويژه- غير مرتبط
3) ويژه-مرتبط
4) مشابه- غير مرتبط  

+ نوشته شده در سه شنبه سی ام مهر 1387 توسط احمد مظفری |

هدف کلي : مقايسه ديدگاه ها درباره ي مرگ و تشخيص مزيت ها و برتري هاي ديدگاه توحيدي و ثمرات آن
مرور مفاهيم :
1. انسان همواره با حادثه ي عظيمي به نام «مرگ» روبروست .
2. در مواجهه ي با مرگ دو ديدگاه کلي وجود دارد .
3. يک ديدگاه مي گويد که مرگ پايان زندگي است .
4. ديدگاه ديگر مي گويد که مرگ آغاز حيات برتر است .
5. قرآن کريم اين دو ديدگاه را طرح مي کنند و نتايج هر دو ديدگاه را اعلام مي کند .
6. هر يک از اين دو ديگاه داراي پيامدهايي در زندگي انسان است .
7. دنياي امروز ، با غفلت از جهان آخرت ، زيان سنگين اخلاقي و اجتماعي ديده است .

1. کساني که مرگ را پايان زندگي مي دانند در برابر موضوع مرگ دو واکنش نشان مي دهند :
- برخي نمي توانند خود را از انديشه ي مرگ و نابودي پس از آن نجات دهند ؛ از همين رو اضطراب از فنا و نابودي همواره آنان را آزار مي دهد و دمي آسوده نمي گذرد .
- برخي نيز مي کوشند درباره ي مرگ نينديشند و نسبت بدان بي توجه و غافل باشند . آنان فکر مي کنند که با غفلت از مرگ مي توانند بر اضطرابي که ناشي از فکر نابودي است ، غلبه کنند . 

  سوره ي روم ، آيه ي 7و8
سوره ي يونس ، آيه ي 7و8
 
اين آيات ديدگاه غير الهي نسبت به مسئله ي مرگ را نقد مي کند و پيام هاي زير از آن مستفاد مي شود:
1. منکرين آخرت نسبت به زندگي دنيا سطحي نگر هستند و ظاهر اين زندگي را مي بينند .
2. اين گروه درباره نظام خلقت نمي انديشند :
جهان خلقت نظامي حق دارد که لازمه ي آن غايتمندي آن است .
3. اين گروه ملاقات پروردگار را انکار مي کنند .
4. رضايت دادن به زندگي دنيا و قناعت کردن به آن از ويژگي هاي اين گروه است .
5. از نشانه هاي نظام حکيمانه و غايتمندي در جهان خلقت غفلت مي کنند .
6. ديدگاه اين گروه آثار گناه آلود دارد و سرنوشت زيانباري در جهان ديگر دارند .

2. پيامدهاي ديدگاه غير الهي نسبت به مسئله مرگ اين است که :
- قرار گرفتن زندگي در بن بست و بسته شدن دريچه هاي اميد به روي انسان .
- بي ارزش شدن زندگي
- دچار شدن به ياس و نااميدي ، از دست دادن شادابي و نشاط زندگي
- کناره گيري از ديگران و دچار شدن به انواع بيماري هاي روحي .
- قدم گذاشتن در راه هايي که سرگرداني بيش تر به دنبال دارد .  

  سوره ي کهف ، آيه ي 103 تا 105
 
3. دقت در اين آيات سرنوشت کساني که راه غفلت از مرگ را پيش گرفته اند چنين است که :
- کوشش آنان در زندگي به جايي نمي رسد .
- سرمايه ي زندگي را از دست مي دهند .
- فکر مي کنند که بهترين عملکرد را دارند اما تلاششان بي نتيجه است .
- اگر اعمال درستي هم داشته باشند به دليل نوع زندگي که انتخاب کرده اند فايده نخواهد داشت .
- اعمالشان در روز قيامت ارزشي ندارد و راهگشا نخواهد بود .

4. وان اديان الهي مرگ را پايان بخش دفتر زندگي نمي دانند بلکه آن را غروبي مي دانند که طلوعي درخشانتر در پيش دارد . مرگ ، نسبت به دنيا مرگ و نسبت به جهان ديگر تولد است . در نتيجه ، آدمي نابود نمي شود و از يک هستي به هستي بالاتري مي رود . آنان مرگ را گذرگاهي به جاودانگي مي دانند ؛ لذا نه تنها از انديشيدن درباره ي مرگ نمي هراسند بلکه توجه به آن و حيات پس از آن را ضروري مي دانند .

5. پيامبر اکرم (ص) درباره ي مرگ مي فرمايد : باي بقا خلق شده ايد ، نه براي نابودي و فنا ، و با مرگ تنها از جهاني به جهان ديگر منتقل مي شويد .

6. از ديدگاه پيامبر (ص) با هوش ترين مومنان کساني هستند که : آنان که فراوان به ياد مرگ اند و بهتر از ديگران خود را براي آن آماده مي کنند .

7. امير مومنان علي (ع) درباره مرگ مي فرمايد : اي مردم ! آدمي در همان حال از مرگ مي گريزد ، آن را ملاقات مي کند . زندگي ميدان از دست دادن جان ، و فرار از مرگ عين نزديک شده به آن است .

8. از پيامدهاي ديدگاه الهي نسبت به مرگ :
- بيرون آمدن زندگي از بن بست و باز شدن پنجره ي اميد و روشنايي به روي انسان و ايجاد شور و نشاط و انگيزه ي فعاليت و کار در زندگي .
- نهراسيدن از مگر و آمادگي براي فداکاري در راه خدا .

9. خداپرستان حقيقي در دنيا زندگي مي کنند ، زيبا هم زندگي مي کنند اما به آن دل نمي سپرند ؛ از اين رو ، مرگ را ناگوار نمي دانند .
آنان معتقدند که مرگ براي کساني ناگوار است که با کوله باري از گناه با آن مواجه شوند ، چنين کساني از ملاقات مرگ دچار وحشت مي شوند .

10. عدم ترس خداپرستان از مرگ به اين معنا نيست که آنان آرزوي مرگ مي کنند ، بلکه آنان از خداوند عمر طولاني مي خواهند تا بتوانند در اين جهان با تلاش در راه خدا و خدمت به انسان ها ، با اندوخته اي کامل تر خدارا ملاقات کنند و به درجات برتر بهشت نائل شدند .
همين عامل سبب مي شود که دفاع از حق و مظلوم و فداکاري در راه خدا آسان تر مي شود و شجاعت به مرحله ي عالي آن برسد و آن گاه که حيات اين دنيا چيزي جز ننگ و ذلت نباشد و فداکاري در راه خدا ضروري شود ، به استقبال شهادت مي روند تا با شهادت خود راه آزادي انسان ها را هموار کنند .  

  انديشه و تحقيق
1. چرا برخي از افراد با اين که آخرت را قبول دارند و از لحاظ فکري آن را پذيرفته اند ، تلاش چنداني براي آن جهان نمي کنند و در زندگي و کارهاي خود به گونه اي عمل مي کنند که گويي آخرتي در پيش نيست ؟
 
برخي از افراد گرچه منکر آخرت نيستند ولي از آن غافل اند يعني رفتار و کردارشان کم تر از ايمان قلبي و باور جدي به اين انديشه است . بسياري از آنان چنان به زندگي دنيوي خود سرگرم اند که از حيات اخروي غافل مانده اند . اينان در حقيقت داراي ايمان قوي نيستند و صرفا به زبان يا حداکثر در انديشه معاد را قبول دارند و قلبا بدان گرويده اند .  

  2. آيا توجه به آخرت لزوما بي توجهي به دنيا و عقب ماندگي را در پي دارد ؟
 
خير . اعتقاد به آخرت نه تنها سبب عقب ماندگي نيست ، بلکه سبب تصحيح زندگي و پيش گرفتن اخلاق الهي در زندگي مي شود .  

  3. با مطالعه و دقت در آيات 32 تا 37 سوره ي مومنون ، توضيح دهيد اين آيات بيان گر کدام تفکر درباره ي مرگ است ؟
 
اين آيات بيان گر ديدگاه غير الهي نسبت به مرگ است .  

  خود آزمايي :
1. انسان همواره با حادثه عظيمي به نام ............ روبروست .
 
ج ) مرگ  

  2.به فرموده امام حسين (ع) ، مرگ ............... است .
 
ج ) سعادت  

  3. درباره مرگ دو ديدگاه وجود دارد . ديدگاه غير الهي را بنويسيد .
 
ج ) صاحبان اين ديدگاه چنين مي انديشند که مرگ پايان زندگي است . هر انساني پس از مدتي زندگي در دنيا ، دفتر عمرش بسته مي شود و حيات او پايان مي يابد و رهسپار نيستي مي شود .  
 

  4. پيامدهاي ديدگاه غير الهي نسبت به مسئله مرگ رت بنويسيد ؟
 
ج)
- قرار گرفتن زندگي در بن بست و بسته شدن دريچه هاي اميد به روي انسان .
- بي ارزش شدن زندگي
- دچار شدن به ياس و نااميدي ، از دست دادن شادابي و نشاط زندگي
- کناره گيري از ديگران و دچار شدن به انواع بيماري هاي روحي
- قدم گذاشتن در راه هايي که سرگرداني بيش تر به دنبال دارد .  

  5. چرا خدا پرستان واقعي مرگ را ناگوار نمي دانند ؟
 
ج ) خداپرستان حقيقي در دنيا زندگي مي کنند ، زيبا هم زندگي مي کنند اما به آن دل نمي سپرند ؛ از اين رو ، مرگ را ناگوار نمي دانند .
آنان معتقدند که مرگ براي کساني ناگوار است که با کوله باري از گناه با آن مواجه شوند ، چنين کساني از ملاقات مرگ دچار وحشت مي شوند .  

+ نوشته شده در سه شنبه سی ام مهر 1387 توسط احمد مظفری |

هدف کلي : آشنايي با موانع رشد و کامل و عوامل سقوط انسان و گرايش به دوري از آن ها
اصطلاحات علمي درس :
نفس اماره
جهل
غفلت
دام هاي شيطان
حقيقت وجود انسان
هويت
روياهاي صادقه 

  مرور بر مفاهيم
 
1. موانع رشد و رستگاري عبارتند از :
- نفس اماره
- جهل از حقايق
- غفلت از خدا و آخرت
- دام هاي شيطان

2. تحريک کننده ي دروني به سوي گناه همان نفس اماره است .

3. قرآن کريم جهل را سرچشمه ي بسياري از گناهان و لغزش ها داند .

4. ايمان به آخرت سبب دوري از گناه مي گردد .

5. راه هاي وسوسه کردن انسان توسط شيطان عبارتند از :
- آراسته و زيبا نشان دادن گناه
- سرگرم کردن انسان ها به آرزوهاي دور و دراز دنيايي
- غافل کردن از ياد خدا
- ايجاد دشمني و کينه ميان افراد

6. از نظر قرآن کريم عامل اصلي گناه خود انسان است .

7. ابعا وجود انسان عبارتند از :
- بعد جسماني
- بعد روحاني

8. « ثابت بودن خود » و « روياهاي صادقه » اثبات کننده ي بعد روحاني وجود انسان هستند .

9. « من » و « هويت » انسان ثابت است و مستقل از جسم اوست .

10. روح ثابت است يعني اين که تجزيه و تحليل نمي پذيرد و فرسوده و مستهلک نمي شود

11. در روياي صادقه انسان از زمان حال و مکان خود خارج مي شود که اين دليلي بر بعد روحاني وجود انسان است

12. ويژگيهاي روح يا بعد روحاني وجود انسان :
- توانايي انتخاب و تصميم گيري دارد .
- جاودانگي را طلب مي کند .
- به دنبال کمالات بي نهايت و نا محدود است .
- کرامتها يا رزايل اخلاقي را کسب مي کند.
- اگر به کرامت اخلاقي آراسته شد ،مقرب درگاه خدا مي گردد.
- اگر به رذيلتها تن داد تا اعماق جهنم سقراط مي کند .  

  سوره ي بقره – آيات 168 و 169
سوره ي ق – آيه ي 16
سوره ي قيامت – آيات 20و 21
سوره ي يونس – آيه ي 7
 
1- به اين علت انسانها تن خويش را به گناه آلوده مي کنند و از همراهي با کاروان کمال و فلاح باز مي مانند که زمينه گناه را در خود پرورش مي دهند و دل به دعوت هاي باطل دروني و بيروني مي سپارند .
2- موانع رشد و رستگاري عبارتند از :
الف ) نفس اماره
ب ) جهل از حقايق
ج ) غفلت از خدا و آخرت
د ) دام هاي شيطان
3- برخي انسانها به جاي بهره مندي متعادل از غرايز و نعمتهاي طبيعي ،غرق در غرايز مي گردند ،به گونه اي که تمام مرزهاي شرعي و اخلاقي را در هم مي شکنند و در نتيجه ،از توجه به زيبايي هاي معنوي باز مي مانند . ميل سرکشي که در انسان زبانه مي کشد و وي را به طلب هر چه بيشتر لذت ها فرا مي خواند ،((نفس اماره ))يعني فرمان دهنده به بديها ناميده مي شود . هر انساني اين را تجربه کرده است که وقتي بر سر دو راهي گناه و پاکي قرار مي گيرد ،جنگي در درون او به راه مي افتد ،هوسها به گناه وسوسه اش مي کنند و عقل و وجدان ،او را به سوي پاکي فرا مي خوانند و اين تحريک کننده ي دروني به سوي گناه ،همان (( نفس اماره )) است که حضرت علي (ع) درباره ي آن مي فرمايد :
(( دشمن ترين دشمن تو همان نفسي است که در درون توست ))
4- ميل سرکشي که در درون انسانها زبانه مي کشد و وي را به طلب هر چه بيشتر لذت ها فرا مي خواند ،نفس اناره يعني فرمان دهنده به بدي ها ناميده مي شود .
5- حضرت علي درباره ي (( نفس اماره )) مي فرمايند :
دشمن ترين دشمن تو همان نفسي است که در درون توست .
6- قرآن کريم جهل را سرچشمه ي بسياري از گناهان و لغزشها مي داند . از اين رو همواره مردم را به تفکر و تعقل دعوت مي کند . از نظر قرآن کريم ،محال است که انسان عاقل در گرداب گناه فرو رود و يا انسان جاهل بتواند راه خوشبختي را بپيمايد.
امام صادق (ع) در خصوص نقش جهل در لغزش و گناه مي فرمايند :
در لشکر عقل ، هفتادوپنج فضيلت و ارزش وجود دارد که سرچشمه ي همه ي فضايل ديگرند و در لشگر جهل ،هفتادوپنج رزيلت و زشتي وجود دارد که منبع ساير زشتي ها و بدي هاست.
کسي که خدا را فراموش مي کند و از او غافل است ،به راحتي تن به گناه مي دهد.
امام خميني – رحمت الله عليه – به پيروي از نياکان معصوم خود – صلوات الله عليهم – همواره تاکيد مي کرد که هر انساني بايد احساس کند که در پيشگاه خدا حضور دارد و هر کسي به چنين احساسي برسد ، در چنگال گناه اسير نخواهد شد ،زيرا گناه در مقابل پروردگار مهربان باعث شرمساري و سرافکندگي خواهد بود . اين جمله ي پر معنا از ايشان به يادگار مانده است :
((عالم محضر خداست ،در محضر خدا معصيت نکنيد.))
عامل ديگر غلطيدن در گناه ،بي توجهي به آخرت است. کسي که به آخرت ايمان دارد ،گناه را چون آتش مي بيند که اگر از آن توبه نکند ،روزي گريبان او را خواهد گرفت .از ديگر سو ،شوق رسيدن به پاداش آخرت سبب رغبت در اطاعت خداوند و مواظبت بر پاکيزگي است .
ايمان به آخرت به دو علت سبب دوري از گناه مي گردد :
الف ) کسي که به آخرت ايمان دارد ،گناه را چون آتشي مي بيند که اگر از آن توبه نکند روزي گريبان او را خواهد گرفت .
ب) شوق رسيدن به پاداش آخرت سبب رغبت در اطاعت خداوند و مواظبت بر پاکيزگي است
7. شيطان دشمن انسان است و خود را از آدميان برتر مي پندارد ،سوگند ياد کرده است که فرزندان آدم را فريب دهد و انتقام رانده شدن از درگاه الهي را بگيرد . کار او وسوسه کردن و دادن وعده هاي دروغين است و جزهمين وسوسه ،راه نفوذ ديگري ندارد . در واقع ،راه نفوذ او همان هوسها و نفس اماره ي خود انسان است . اين انسان است که با دل بستگي به دنيا ،فريب شيطان را مي خورد و آمال و اميال پوچ و بي سرانجام را سر لوحه ي کردارش قرار مي دهد .
8. شيطان از راه هاي زير ، انسان را به نافرماني از خدا وسوسه مي کند .
- آراسته و زيبا نشان دادن گناه .
- سرگرم کردن انسان ها به آرزوهاي دور و دراز دنيايي .
- غافل کردن از ياد خدا و کارهاي که به ياد خدا مي اندازد ، مانند نماز .
- ايجاد دشمني و کينه ميان افراد .  

  سوره ي ابراهيم ، آيه ي 22
 
طبق اين آيه کار شيطان وسوسه کردن و دادن وعده هاي دروغين است . وابسته شدن انسان به دنيا او را فريب مي دهد .
9. بنا به نظر قرآن کريم عامل اصلي گناه خود انسان است .
10. انسان وجودي با ارزشمند و با کرامت دارد که اگر زمينه هاي سقوط و گناه را از بين ببرد مي تواند تا مقام قرب الهي ، يعني بهشت ديدار خدا نائل شود .
11. وجود انسان از دو بعد جسماني و روحاني تشکيل شده است .
12. بعد جسماني و مادي انسان ، مانند ساير جسم ها و مواد ، دچار تجزيه و تحليل مي شود و سرانجام فرسوده و متلاشي مي گردد و مانند ديگر اجسام ، به مکان خاص و زماني خاص نيازمند و محدود است .
13. بعد روحاني و غير جسماني انسان تجزيه و تحليل نمي پذيرد ، متلاشي نمي شود و به همين جهت ، بعد از مرگ بدن باقي مي ماند و آگاهي و حيات خود را از دست نمي دهد . آگاهي هاي انسان ، قدرت اختيار و تصميم گيري ، عواطف و احساسات و اخلاق ، همه مربوط به اين بعد از وجود انسان است .
14. دو دليل براي اثبات وجود بعد روحاني انسان وجود دارد : 1) ثابت بودن خود . 2) روياهاي صادقه
15. هرکس درک روشني از « خود» دارد و در اثبات وجود چيزي که از آن تعبير به «من» مي کند به هيچ گونه استدلالي احتياج ندارد . مي گويد : من رفتم ، من فکر مي کنم و من تصميم مي گيرم . گرچه انسان در طول زندگيي حالات و تصورات گوناگوني پيدا مي کند ، معلوماتش تغيير مي کند و اخلاقش عوض مي شود ، اما در ميان همه ي اين تغييرات و تحولات ، يک محور ثابت و يک حقيقت تغيير ناپذير دارد که به پشتوانه ي آن مي گويد : اخلاق من تغيير کرده يا افکار من عوض شده است . زيرا در همه ي اين قضايا ، « من » يک حقيقت ثابت و پابرجاست و من به «غيرمن» تبديل نشده است .
16. تبديل نشدن «من» به «غيرمن» ، وجود بعد روحاني انسان را ثابت مي کند و به آن ثابت بودن خود مي گويند .
17. وقتي گفته مي شود «من» و «روح» انسان ثابت است ، برخي گمان مي کنند که مقصود اين است که روح آدمي دچار هيچ تغييري نمي شود . خير ، چنين نيست . روح آدمي تغييرات بسياري مي پذيرد . اگر مؤمن و نيکوکار باشد ، روز به روز بر کمالاتش افزوده مي شود و اخلاق نيکو در او شکل مي گيرد و اگر راه گناه را پيش گرفته باشد ، روز به روز زشت تر و آلوده تر مي شود . به همين ترتيب ، اگر به دنبال کسب دانش باشد ، با گذشت زمان از جهل بيرون مي آيد . انسان بي ايمان نيز وقتي به ايمان مي رسد ، دگرگوني عميقي دراو پديد مي آيد .
18. وقتي مي گوييم روح ثابت است ، منظور اين است که «من» يا «روح» تجزيه و تحليل نمي پذيرد و فرسوده و مستهلک نمي شود و به چيز ديگري تبديل نمي گردد ؛ مانند مواد جسماني بدن نيست که جاي خود را به مواد ديگر دهد . چرا که اگر چنين اتفاقي بيفتد ، اين «من» جديد را نمي توان همان «من» قبلي دانست .
19. ثبات هويت ما ناشي از ثبات اندام هاي ما نيست . ديده ايم که برخي از انسان ها قسمت هايي از بدن خود را در حادثه اي از دست مي دهند ، اما نه خودشان و نه ديگران ، هيچ گاه احساس نمي کنند که قدري از هويت و «من» او کم شده باشد و اين نشان مي دهد که ثبات هويت و «خود» ما ناشي از ثبات اندام هاي ما نيست .
20. هر کدام از ما هنگام خواب ، روياهايي را مشاهده مي کنيم که برخي از آن ا مطابق ببا واقعيت هستند و از يک رويداد خارجي حکايت مي کنند . اين قبيل خواب ها ، خبر از حوادث گذشته يا رويدادهاي آينده مي دهند يا ويژگي هاي مکاني را بيان کنند که شخص بيننده ي خواب هرگز آن جا را نديده است . بنابراين ، انسان در اين قبيل خواب ها ، از ظرف زمان يا مکان خود خارج مي شود و ره زماني در گذشته يا در آينده مي رود و يا در مکاني که تا به حال نرفته ، قرار مي گيرد .
21. از ويژگي هاي روح يا بعد غير جسماني وجود انسان :
- توانايي انتخاب و تصميم گيري دارد .
- جاودانگي را در مي يابد و آن را طلب مي کند .
- به دنبال کمالات بي نهايت و نامحدود است .
- کرامت ها يا رذايل اخلاقي را کسب مي کند .
- اگر به کرامت هاي اخلاقي آراسته شد ، مقرب درگاه خدا و مسجود و فرشتگان مي شود .
- اگر به رذيلت ها تن داد ، تا اعماق جهنم سقوط مي کند .
22. در صورتي که روح انسان کرامت ؛ يا رذايل اخلاقي را کسب کند و به کرامت هاي اخلاقي آراسته شود ، مقرب درگاه خدا و مسجود فرشتگان مي شود .  

  انديشه و تحقيق
1. آيا وجود شيطان مانع اختيار و اراده ي ما در تصميم گيري ها مي شود ؟
 
خير ، از آنجا که انسان همواره ، در حال انتخاب است و در عين حال عامل اصلي گناه خود انسان است ، هيچ انساني در قيامت نمي تواند تقصير گناهان خويش را متوجه شيطان کند . پس وجود شيطان مانع اختيار و اراده ي انساني نيست .  

  خود آزمايي :
1. انسان ها خود را به گناه آلوده مي کنند چرا که ............ را در خود پرورش مي دهند .
 
ج ) زمينه هاي گناه  

  2. تبديل نشدن « من » به « غير من » وجود .............. را در انسان ثابت مي کند .
 
ج ) بعد روحاني  

  3. دو دليل براي اثبات وجود بعد روحاني انسان نام ببريد ؟
 
ج ) 1) ثابت بودن خود . 2) روياهاي صادقه  

  4. ويژگي هاي روح يا بعد روحاني وجود انسان را نام ببريد ؟
 
ج )
- توانايي انتخاب و تصميم گيري دارد .
- جاودانگي را طلب مي کند .
- به دنبال کمالات بي نهايت و نا محدود است .
- کرامتها يا رزايل اخلاقي را کسب مي کند.
- اگر به کرامت اخلاقي آراسته شد ،مقرب درگاه خدا مي گردد.
- اگر به رذيلتها تن داد تا اعماق جهنم سقراط مي کند .  

  5.موانع رشد و رستگاري را نام ببريد ؟
 
ج )
الف ) نفس اماره
ب ) جهل از حقايق
ج ) غفلت از خدا و آخرت
د ) دام هاي شيطان 
 

+ نوشته شده در سه شنبه سی ام مهر 1387 توسط احمد مظفری |

هدف کلي :آشنايي با جايگاه انسان در نظام خلقت و ارزشهاي انسان
اصطلاحات علمي درس :
منزلت انسان
وديعه هاي الهي
سرشت خدا آشنا
گرايش به نيکيها
وجدان اخلاقي
قوه ي عقل 

  مرور مفاهيم
 
1- ارزش هر کس به درک و فهم او از حقيقت هستي و جايگاه انسان در کاروان آفرينش بستگي دارد .

2- وديعه هاي الهي در انسان عبارتند از :
-سرشت خدا آشنا
- گرايش به نيکيها و زيبايي ها
- وجدان اخلاقي
- قوه ي عقل

3- از وجدان اخلاقي تعبير به نفس لوامه شده است.

4- برترين نعمتي که خدا در وجود انسان قرار داده است قوه ي عقل است

5- قوه ي عقل تشخيص دهنده ي درستي از نا درستي و خوبي از بدي است

6- حجت آن چيزي است که با آن عليه انسان دليل مي آورند

7- حجت آشکار رسولان و انبياء و ائمه

8- حجت نهان عقل

9- نتايج پذيرش دعوت انبياء:
- تجلي زيبايي هاي ايمان و عمل صالح
- سرشار شدن زندگي از نيکيها و زيبايي ها
- بهره مندي از زندگي جاويد در بهشت

1. ارزش هر کس به درک و فهم او از حقيقت هستي و جايگاه انسان در کاروان آفرينش بستگي دارد .
2. امام علي (ع)در مورد حقيقت انسان مي فرمايند :خدا رحمت کند انساني را که بداند از کجا آمده ،در کجا قرار دارد و به سوي کجا رهسپار خواهد شد.
3. خداوند به انسان کرامت بخشيد . و بر بسياري از مخلوقات برتري داده است و آنجه را که در آسمانها و زمين است براي بهره مندي او آفريده است .  

  سوره ي اسراء – آيه ي 70
سوره ي جاثيه – آيه ي 13
سوره ي فجر – آيات 27 تا 30
 
4. پيام اين آيات چنين است که خداوند درميان موجودات جهان ،انسان را براي خود برگزيد و بهشت ويژه اش را به او اختصاص داد و فرمود : (( جهان را براي تو آفريدم و تورا براي خودم )) .  

  سوره ي انسان – آيات 2 و 3
 
5. آيات شريفه ي فوق درباره ي منزلت انسان بيانگر اين مفهوم است که خداوند انسان را صاحب اراده و آزاد آفريد و مسئول سرنوشت خود قرار داد و او از انسان خواسته است با کار و ابتکار خود زمين را آباد سازد و با انتخاب خود ،يکي از دو راه سعادت و شقاوت را اختيار کند .
6. وديعه هاي الهي در انسان بنابر بيان قرآن کريم اين است :
الف ) سرشت خدا آشنا
ب) گرايش به نيکيها و زيبايي ها
د) وجدان اخلاقي
ج) قوه ي عقل
7. از وديعه هاي الهي در انسان ،((سرشت خدا آشنا )) را اين گونه مي توان توضيح داد که انسان سرشتي خدا آشنا ،خدا گرا و خدا پرست دارد و خود و جهان را وابسته به خالقي مي يابد که سرچشمه ي همه ي خوبيها و زيبايي هاست .کمتر کسي در طول تاريخ اين حقيقت را انکار کرده است . حتي آنان که بت پرست بودند يا بتها را شريک خدا مي دانستند ،در صدد پاسخ گويي به اين نياز فطري خود بودند ولي در يافتن مصداق واقعي دچار اشتباه و خطا مي شدند .  

  سوره ي فصلت – آيه ي 53
 
8. آيه ي شريفه ي فوق بيان گر اين مفهوم است که کافي است انسان با ديده ي دل ،در خود و جهان نظر کند و جلوه هاي قدرت ،حکمت ،رحمت و مهرباني خداوند را در آنها ببيند و سرشت خدا آشنا که يکي از وديعه هاي الهي در انسان است از آن مستفاد مي شود.
9. امام علي (ع) در خصوص ((سرشت خدا آشنا ))مي فرمايند : در هيچ چيزي نظر نکردم ،مگر اين که خدا را قبل از آن ،بعد از آن و با آن ديدم.
10. تدبر در آيه ي سنريهم اياتنا في الافاق و في انفسهم حتي يتبين تهم انه الحق ... ما را به مفهوم ابياتي از عمان ساماني مي رساند که اين ابيات ناظر بر ((سرشت خدا آشنا )) است .
کيست اين پنهان مرا در جان و تن / کز زبان من همي گويد سخن
اين که گويد از لب من راز کيست / بنگريد اين صاحب آواز کيست
در من اينسان خود نمايي مي کند / ادعاي آشنايي مي کند
متصل تر ،با همه دوري، به من / از نگه با چشم و از لب با سخن  

  سوره ي شمس – آيات 7 و 8
 
11. آيات شريفه ي فوق بيانگر اين وديعه ي الهي است :گرايش به نيکي ها و زيبايي ها يعني انسان نيکي ها و بدي ها و زيبايي ها و زشتي ها را درک مي کند و در خود گرايشي به سوي نيکي ها و زيبايي ها احساس مي کند .کرامت ،بزرگواري ،صداقت و عدالت را دوست دارد و از دو رويي ،ذلت ،دون همتي و ظلم بيزار است .
12. از وديعه هاي الهي « وجدان اخلاقي » : گرايش انسان به نيکي ها و زيبائي ها سبب شده که در مقابل گناه و زشتي عکس العمل نشان دهد و آن گاه که به گناه آلوده شد ، خود را سرزنش و ملامت کند و در انديشه ي جبران برآيد . قرآن کريم عامل دروني اين حالت را نفس لوامه ، يعني نفس سرزنشگر ، نا ميده و بدان سوگند خورده است .
13. تدبر در آيه « لا اقسم بيوم القيامه و لا اقسم بالنفس اللوامه » ما را به مفهوم « وجدان اخلاقي » مي رساند .
14. در قرآن کريم از وجدان اخلاقي به نفس لوامه تعبير شده است .
15. برترين نعمتي که خدا در وجود انسان قرار داده است ، قوه ي عقل است .
16. منظور از قوه عقل ، تشخيص دهنده ي درستي از نادرستي و خوبي از بدي است . 17. منظور حضرت علي (ع) از قوه ي عقل اين است که اين نعمت بزرگ را پيام آور حقق ، دوست انسان ، نجات دهنده ي وي ، بهترين ثروت و نزديک کننده به خدا ناميده است .
18. عبارت زير از امام کاظم (ع) در خصوص قوه عفل بيان شده است :
ان الله علي الناس حجتين ---> خداوند بر مردم دو حجت دارد .
حجه ظاهره ---> حجتي آشکار
و حجه باطنه ---> و حجتي نهان و مخفي ؛
فاما الظاهره ---> اما حجت آشکار ،
فالرسل و الانبياء و الائمه ---> همان رسولان و انبياء
و اما الباطنه فالعقول ---> وحجت نهان ، عقل هاست .
19. منظور از حجتان آشکار رسولان و انبياء و ائمه است .
20. منظور از حجت نهان عقل است .
21. حجت آن چيزي است که با آن عليه انسان دليل مي آورند .
22. دو حجتي که خداوند در روز قيامت عليه گناهکاران با آن ها دليل مي آورد :
الف) ارسال پيامبران در وجود امامان . ب) وجود عقل در انسان
23. خداوند انبيا و پيشوايان خود را نيز به سوي انسان ها فرستاده است تا راه سعادت و فلاح را به آن ها نشان دهند و آنان را ياري کنند . علاوه بر اين ، انسان در طول زندگي از الهامات فرشتگان و امدادهاي نيز بهره مي برد . اگر آدمي اين سرمايه ها را به کار گيرد و دعوت انبيا را بشنود و روزنه ي قلبش را به روي زندگي اش سرشار از نيکي ها و زيبايي ها « ايمان » و « عمل صالح » در وجودش تجلي مي کند ، زندگي اش سرشار از نيکي ها و زيبايي ها مي شود و بالاخره زندگي جاويد لبريز از سرور و خرسند را در بهشتي که خداوند برايش آماده کرده ، به دست خواهد آورد.
24. پذيرش دعوت انبيا و بهره بردن از الهامات فرشتگان و امدادهاي آنان نتايجي را براي انسان به دنبال دارد :
1) زيبايي هاي ايمان و عمل صالح در وجودش تجلي مي کند .
2) زندگي اش سرشار از نيکي ها و زيبايي ها مي شود .
3) زندگي جاويد لبريز از سرور و خرسند را در بهشتي که خداوند برايش آماده کرده ، به دست خواهد آورد .  

  انديشه و تحقيق
1. ارزش هاي وجودي انسان که او را بر ساير موجودات برتري مي دهد کدام اند ؟
 
سرشت خدا آشنا – گرايش به نيکي ها و زيبايي ها – وجدان اخلاقي – قوه ي عقل  

  2. با مراجعه به آيات 3 سوره ي تغابن و 2و3 سوره ي انسان ، برخي ديگر از ويژگي هايي را که بيان گر سرشت متعالي انسان است ، استخراج کنيد و برداشت خود را از آن ها توضيح دهيد .
 
آفريد آسمان ها و زمين را به راستي و بنگاشت شما را و تصور کرد ، پس نيکو کرد صورت هاي شما را و به سوي اوست بازگشت . ( تغابن 3) به درستي که ما آفريديم انسان را از نطفه ي ممزوج و مخلوط با هم که بيازمائيم اور ا پس گردانيديم او را شنواي بينا به درستي که ، هدايت کرديم او را به راه راست يا شکر گذار و يا ناسپاپ است . ( انسان 2و3)  

  3. در آيات 54و55 سوره ي قمر تامل کنيد و ببنيد چه جايگاهي براي انسان پيش بيني شده است .
 
محققا اهل تقوي در باغ ها و کنار نهرها منزل گزينند ، در منزلگاه صدق و حقيقت نزد خداوند از عزت و سلطنت جاوداني متنعمند .  

  خودآزمايي :
1. ارزش هرکس به درک و فهم او از .................... بستگي دارد .
 
ج ) حقيقت هستي  

  2. اگر انسان دعوت انبيا را بشنود و روزنه ي قلبش را به روي الهامات و امدادهاي الهي بگشايد ............ و ............. در وجودش تجلي مي کند . 
 ج ) ايمان – عمل صالح  

  3. در مورد حقيقت انسان ، حديثي از امام علي (ع) بيان کنيد .
 
ج ) خدا رحمت کند انساني را که بداند از کجا آمده ، در کجا قرار دارد و به سوي کجا رهسپار خواهد شد .  

  4. آيه ي 7 و 8 سوره ي شريفه شمس بيانگر کدام وديعه الهي است ؟ توضيح دهيد .
 
ج ) گرايش به نيکي ها و زيبايي ها يعني انسان نيکي ها و بدي ها و زيبايي ها و زشتي ها را درک مي کند و در خود گرايشي به سوي نيکي ها و زيبايي ها احساس مي کند .کرامت ،بزرگواري ،صداقت و عدالت را دوست دارد و از دو رويي ،ذلت ،دون همتي و ظلم بيزار است .  

  5. منظور از قوه عقل چيست ؟
 
ج ) منظور از قوه عقل ، تشخيص دهنده ي درستي از نادرستي و خوبي از بدي است . 

+ نوشته شده در سه شنبه سی ام مهر 1387 توسط احمد مظفری |

 هدف کلي : تشخيص جهان به عنوان يک نظام يکپارچه که داراي هدف است .
اصطلاحات علمي درس :
نظام و مجموعه ي نظام مند
پيوستگي نظام ها
نظام واحد جهاني ( نظام خلقت )
غايتمندي نظام جهاني ( نظام خلقت ) 

  مرور بر مفاهيم :
 
1. مجموعه ي جهان خلقت نظامي واحد و به هم پيوسسته است .
2. يک پيوستگي طولي و يک پيوستگي عرض ميان نظام ها برقرار است .
3. نظام هاي هم طول --> نظام هاي تو در تو .
4. نظام هاي هم عرض --> نظام هايي که در کنار يکديگرند .
5. نظام هاي بزرگ از به هم پيوستن نظام هاي کوچک شکل مي گيرند .
6. فعاليت نظام هاي کوچک هم در خدکت خود اين نظام و هم در خدمت نهايي ترين هدف نظام است .
7. هر قدر علم و دانش بشر توسعه يابد درک روابط و پيوستگي ميان نظام ها آسانتر مي شود .
8. از پيوستگي و ارتباط ميان نظام ها ، نظام واحد جهاني حاصل مي شود .
9. نظام واحد جهاني يک هدف بزرگ را دنبال مي کند و آن سير في الله يعني حرکت تکاملي خلقت است .  

  آيات شريفه يونس 5 ، نور 31 و 32 ، آل عمران 83
 
1. يک پيوستگي طولي و يک پيوستگي عرضي ميان نظام ها بر قرار است .

2. با ذکر اين مثال ، پيوستگي طولي ميان نظام ها را بيان مي کنيم :
نظام ( سلول --> بطن --> قلب -->دستگاه گردش خون --> انسان ) را در نظر مي گيريم . از اين نظام مشخص مي شود که سلول براي بطن ، بطن براي قلب ، قلب براي دستگاه گردش خون و دستگاه گردش خون براي بدن انسان کار مي کند تا حيات و رشد بدن تامين مي گردد . در اين جا با يک پيوستگي طولي مواجهيم به گونه اي که هدف جز کوچک در طول هدف جز بزرگ قرار دارد و آن نيز در خدمت جز بزرگ تر ، تا به برترين هدف ، يعني حيات بدن مي رسيم .   
3. منظور از «رابطه ي عرضي »ميان نظام هااين است که غير از رابطه ي طولي , مجموعه اي از اعضا هستند که به هم مرتبط و پيوسته اند .اين اعظا در عرض يک ديگر و انجام دادن فعاليتي مشترک ,يک مجموعه را مي سازند.
مثال:بدن از دستگاه ها واندام هاي مختلفي تشکيل شده که با همکاري مي کنند. در داخل هر دستگاه يا اندام نيز قسمت هاي ديگري هست که آن ها نيز با همکاري دارند. اين همکاري يک پيوستگي را بوجود مي آورد که به آن پيوستگي عرضي مي گوييم.  
   ارتباط طولي دستگاه ها 

  ارتباط عرضي دستگا ه ها  
 
4. نظام هاي بزرگ از به هم پيوستن نظام هاي کوچک شکل مي گيرند ؛ بدين صور ت که بطن ها ، دهليزها و دريچه ها قلب را مي سازند ، قلب و سرخرگ و مويرگ دستگاه گردش خون ، و مجموعه اي از دستگاه ها نيز بدن را شکل مي دهند .

5. ويژگي هاي يک نظام يک پارچه :
1. فعاليت نظام هاي کوچک هم در خدمت خود اين نظام هاست و هم در خدمت نهايي ترين هدف نظام است .
2. هر دستگاهي نظم ، قانون مندي و هدف خاص خود را دارد . اما اين امر نه تنها مانع هماهنگي و همکاري سراسري آن ها براي رسيدن به هدف نهايي نيست ، بلکه در خدمت آن است .
3. نظام هاي بزرگ از به هم پيوستن نظام هاي کوچک شکل مي گيرند .
4. هر چه دايره ي نظام ، بزرگ تر مي شود ، نظم و قانون مندي گستر ده تري به وجود مي آيد که نظام هاي کوچک تر را در درون خود جاي مي دهد .
5. نظام هاي پيوسته و تو در تو ، فعاليت هماهنگ و سازمان يافته اي انجام مي دهند که در پايان منجر به رسيدن به هدف نهايي مي شود . 

  نظام واحد جهاني
 
مثال زير بيان گر « پيوستگي نظام جهاني » يا به عبارت ديگر « نظام به هم پيوسته ي جهاني » است:
پيوستگي و ارتباط ميان پديده ها و نظام ها از زمين فراتر مي رود و به رابطه ي بين سيارات و ستارگان کشيده مي شود . اکنون که انسان با تخريب لايه ي جو پيرامون زمين ، سبب شده تا نور خورشيد بيش از حد معمول بر زمين بتابد ، اين پيوستگي را بهتر درک مي کند . نور خورشيد از عوامل مهم حيات در کره ي زمين است . اين نور ، پرتو انفجار هاي بزرگي است که در خورشيد رخ مي دهند و آن را به صورت يک کره ي هميشه گدازان در مي آورد .
ميزان ورود نور خورشيد به زمين توسط هواي پيرامون ما ، کنترل مي شود . ترکيب خاص گازهاي تشکيل دهنده ي هوا به اين کنترل کمک مي کند . اين نور کنترل شد ه ، ترکيب گاز هاي تشکيل دهنده ي هوا به اين کنترل کمک ميکند . اين نور کنترل شده , علاوه بر روشن کردن زمين ومعتدل کردن دما , تاثيرات شيميا يي و زيستي فراواني دارد. ماه نيز بر جانداران دريايي و ساختار سواحل در يا اثر مي گذارد. اما امروزه مي دانيم که امواج مغناطيسي فراوني از کرات دور دست به سوي زمين مي آيند وبر زمين اثر مي گذارند . همچنين , جايگاه زمين در منظومه ي شمسي , نتيجه ي تعادل نيروي جاذبه ي همه ي سيارات اين منظومه و خورشيد است . با گسترش علم در دنياي امروز , مي توانيم نمونه هاي ديگري را از اين ارتباط وهم بستگي را بيابيم.

6. درک روابط و پيوستگي ميان نظام ها از اين طريق آسان تر مي شود که هر قدر علم و دانش بشر توسعه يابد ,درک روابط و پيوستگي ميان نظامها آسان تر مي شود.

7. نظام واحد جهاني از پيوستگي و ارتباط ميان نظامها يک نظام واحد جهاني حاصل مي شود.

8. عمرموجودات و نظامهاي اين دنياي به هم پيوسته نامحدود و دايمي نيست . هر يک از اين نظامها انرژي و استعدادي محدود دارند و روزي به پايان مي رسد.

9. نامحدود بودن عمر نظامهاي دنيوي به معناي نيستي و نابودي نيست ،بلکه براي پيوستن به نظامي ديگر و تجديد سازمان و استمرار در متن نظامهاي ديگر صورت مي گيرد .اجزاي متلاشي شده در يک چرخه ي طبيعي دوباره بازسازي مي شوند و به نظامي بالاتر و برتر با انرژي بيشتر به هم مي پيوندند .13- آيه ي ...ما تري في خلق الرحمن من تفاوت فارجع البصر هل تري من فطوريعني نمي بيني در آفرينش خداي رحمن هيچ بي نظمي و گسستي .پس بار ديگر ديده بگردان آيا هيچ شکافي مي بيني .
در اين آيه خداوند ما را به نظر در آفرينش دعوت مي کند چرا که هيچ چيز در متن عالم طبيعت از بين نمي رود بلکه در نظامي تازه تر خود را مي نماياند .

10. مرحوم علامه طباطبايي در تفسير الميزان درباره ي همين آيه مي فرمايد :منظور از عدم تفاوت اين است که تدبير الهي چون حلقه هاي زنجير ،در سراسر جهان به هم پيوسته و متصل است .موجودات به گونه اي با يکديگر مربوطند که آثار فعاليت يکي ،نصيب ديگري مي شود ،همانطور که خود آن براي ثمر دادن به موجودات ديگر وابسطه و نيازمند است ...پس منظور از نبودن تفاوت در خلقت آن است که خداوند اجزاو اعضاي جهان خلقت را طوري آفريده که بتوانند به هدفي که براي آن خلق شده اند برسند و ديگران مانع او نشوند ...  

  انديشه و تحقيق ،ص 29 کتاب درسي
1- پيامهاي اصلي درس را در چند بند تنظيم کنيد و به ترتيب بنويسيد .
 
الف) بدن انسان تمثيلي است براي نظام واحد جهاني ،نظامي که اجزاي آن فعاليتهاي معيني را در جهت رشد و بالندگي بر عهده گرفته اند .
ب) سلولها کوچکترين عضو در ساختمان حيوانها (و گياهان )هستند . هر سلولي داراي نظامي واحد و پيوسته است.
پ) سلولها خود عضوي از يک نظام بزرگتر هستند که به خاطر نقشي که در آن نظام بزرگ (معده ،روده يا قلب ) دارند ،معنا مي يابند .
ت) معده ،روده و قلب و ... که نظام بزرگتري را شکل مي دهند عضوي از يک نظام بزرگتر يعني بدن انسانند که به خاطر نقش و جايگاهي که در بدن دارند معنا مي يابند .
س) مجموعه نظام هاي کوچک و بزرگ داخل بدن انسان با هم پيوسته اند و براي تامين يک هدف نهايي مي کوشند .
ج) جهان نيز مانند بدن انسان شامل مجموعه ي نظامهاي کوچک و بزرگ است که با هم مرتبط و پيوسته اند .
د) اگر نظامي به ظاهر از بين برود ،اجزايش نابود نمي شود بلکه در نظامي جديد ظهوري دوباره پيدا مي کند
هـ) فعاليت مجموعه ي نظامهاي به هم پيوسته –نظام واحد جهاني – يک هدف بزرگ دارند که همان حرکت تکاملي خلقت و سير في الله است .  

  2- برخي از آيات قرآن کريم با عبارت ((و من آياته....)) آغاز مي شود .به آيات 22 تا 25 سوره ي روم و 29 سوره ي شوري مراجعه کنيد و با بهره مندي از آنها حکيمانه بودن خلقت را توضيح دهيد.
 
آيات 22 تا 25 سوره ي روم :
22 : و يکي از آيات قدرت الهي خلقت آسمانها و زمين است و اختلاف زبانها و رنگهاي شما آدميان که در اين امور نيز ادله صنع حق براي دانشمندان عالم آشکار است .
23: و يکي از آيات حق همين که شما در شب و روز به خواب رفته و از فضل خدا طلب روزي مي کنيد در اين امر هم ادله ي قدرتش براي قومي که سخن حق بشنوند پديدار است .
24: و يکي از آيات الهي همان قوه ي رعد و برق است که هم شما را از ساعقه ي عذاب مي ترساند و هم به رحمت باران آسمان که زمين را پس از مرگ زنده مي کند اميدوار مي گرداند .در اين امر نيز ادله ي قدرت ايزد براي اهل خرد آشکار است .
25:و يکي از آيات قدرت خدا آن که آسمان و زمين را به فرمان خود برپا داشته است پس در محشر شما را از خاک بر خواند و زنده گرداند همگي سر از قبر ها بيرون مي آوريد .
به عنوان مثال در آيه ي 23 آمد و شد شب و روز از آيات خدا شمرده شده است و حرکت وضعي زمين ،کوتاه و طولاني شدن روزها و شبها ،ثمرات يکنواخت نتابيدن خورشيد ،فوايد حرکت وضعي و ......همه از ثمرات آن و قابل بررسي و تبيين است که همگي حکيمانه بودن خلقت را نشان مي دهد.
آيه ي 29 سوره ي شوري:
و از آيت هاي اوست آفريدن آسمانها و زمين و آنچه پراکنده کرد در آن دو از جنبنده و او بر جمع کردنشان چون خواهد توانست .
اين آيه درباره ي خلق آسمان و زمين و جنبندگان روي آن است و موضوعاتي نظير نظم و هماهنگي در منظومه ي شمسي ،کهکشانها ،روابط ميان ستارگان ،زندگي برخي از جنبندگان روي زمين و تعامل آنها با محيط زندگي در اين باره قابل بررسي است .  

  3- اگر کسي يقين داشته باشد که جهان از خداست و رو به سوي او دارد ،اين يقين چه تاثيري در زندگي او خواهد داشت ؟
 
در چنين حالتي ايمان شخص به خدا تقويت مي شود و زندگي براي او معنا و مفهوم تازه اي پيدا مي کند .چنين کسي مي کوشد که خود را با حرکت جهاني نظام خلقت به سوي کمال بعتر هماهنگ سازد و زندگي خود را جهت دهد و تصميماتي براي اين هماهنگي بگيرد .  

  خود آزمايي :
1. نظام واحد جهاني چگونه پديد مي آيد ؟
 
ج) از پيوستگي و ارتباط ميان نظام ها يک نظام واحد جهاني حاصل مي شود .  

  2. ارتباط و پيوستگي نظام ها به چه صورت است ؟
 
ج ) يک پيوستگي طولي و يک پيوستگي عرضي ميان نظام ها بر قرار است .  

  3. منظور از « رابطه ي عرضي » ميان نظام ها چيست ؟
 
ج ) منظور از «رابطه ي عرضي »ميان نظام هااين است که غير از رابطه ي طولي , مجموعه اي از اعضا هستند که به هم مرتبط و پيوسته اند .اين اعظا در عرض يک ديگر و انجام دادن فعاليتي مشترک ,يک مجموعه را مي سازند.  

  4. با ذکر يک مثال ، پيوستگي طولي ميان نظام ها را بيان کنيد .
 
ج ) نظام ( سلول --> بطن --> قلب -->دستگاه گردش خون --> انسان ) را در نظر مي گيريم . از اين نظام مشخص مي شود که سلول براي بطن ، بطن براي قلب ، قلب براي دستگاه گردش خون و دستگاه گردش خون براي بدن انسان کار مي کند تا حيات و رشد بدن تامين مي گردد . در اين جا با يک پيوستگي طولي مواجهيم به گونه اي که هدف جز کوچک در طول هدف جز بزرگ قرار دارد و آن نيز در خدمت جز بزرگ تر ، تا به برترين هدف ، يعني حيات بدن مي رسيم .  

  5. فعاليت نظام هاي کوچک هم در خدمت خود اين نظام و هم در خدمت ...................... است .
 
ج ) نهايي ترين هدف نظام  

+ نوشته شده در سه شنبه سی ام مهر 1387 توسط احمد مظفری |

هدف کلي : آشنايي بيشتر با غايت مندي و حکمت و تدبير در خلقت و انس و توجه بيشتر به خالق حکيم و مدبر جهان
* اصطلاحات علمي درس :
* حکمت و حکيم
* غايت مندي
* تدبير
* صانع و صنع 

  مرور بر مفاهيم
 
1. هر موجودي از اجزاي خاص و معيني تشکيل شده است .
2. اين اجزا با آرايش مخصوص به خود در کنار يکديگر قرار گرفته اند .
3. هر يک از اين اجزا ، خواص ويژه اي دارند که با وظيفه ي آن ها هماهنگي دارد .
4. هر جزئي کار مخصوص انجام مي دهد وظيفه ي معيني بر عهده دارد .
5. ميان وظايف و مسئوليت ها پيوستگي و ارتباط مشاهده مي شود .
6. نتيجه ي هر نظمي هدف خاص است .
7. شاخصه ي اصلي مجموعه ها و موجودات بزرگ و کوچک جهان « هدف » است . 
 

  « آيات شريفه 189 تا 191 آل عمران »
 
1- آيات شريفه ي 189 تا 191 آل عمران ، دو نشانه را براي صاحبان خرد معرفي مي کند :
الف) آفرينش آسمانها و زمين
ب) آمد و شد شب و روز

2- با توجه به آيات شريفه ي فوق ،صاحبان خرد ويژگي هايي دارند از جمله :
الف) خداوند را در همه حال (ايستاده ، نشسته و در حالي که به پهلوهاي خود آرميدند ) ياد مي کنند.
ب) در آفرينش آسمان ها و زمين انديشه مي کنند.

3- از دقت در آيات شريفه ي فوق اين مطلب مستفاد مي شود :
خداوند خالق حکيم و مدبر است و هيچ امري از طرف او بيهوده و باطل نيست.

4- جهاني خيالي و بدون قانون و نظم داراي ويژگي هايي مي باشد از جمله:
در اين جهان ممکن است در هر لحظه و بدون علت خاصي ،حادثه اي رخ دهد ،موجودي پديد آيد يا از بين برود و اشياء خصوصيات خود را از دست بدهند .
در اين جهان فرضي ،نيروهاي عالم ،در هر گوشه اي به دلخواه خود دخالت مي کنند و حوادثي غيره منتظره را پديد مي آورند. 
 

  جهان واقعي
 
5- اکسيژن و هيدروژن دو عنصر ساده از عناصر طبيعت اند . هر کدام ساختمان خاصي دارند که اين ساختمان را از دست نمي دهند . نه ساختمان اکسيژن به هيدروژن تبديل مي شود ،نه به عکس . اما هر گاه که اين دو با يکديگر همکاري مي کنند ، نظامي جديد به نام آب را پديد مي آورند که حيات موجودات زنده بر روي کره ي زمين به وجود آن بستگي دارد . شايد اين همکاري را بتوان موثرترين همکاري روي کره ي زمين دانست ، زيرا بزرگ ترين نتيجه و فايده را به دنبال دارد .

6- قند يک ترکيب نظام مند است زيرا موجودات زنده از جمله انسان نيازمند ماده اي به نام (( قند ))هستند تا انرژي خود را تامين کنند و زنده بمانند . اين ماده با همکاري ميان آب و دي اکسيد کربن و کمک خورشيد در گياه ايجاد مي شود تا هم خود گياه از آن استفاده کند و هم حيوان و انسان از آن بهره ببرند و رشد کنند . در واقع ، قند يک ترکيب نظام مند است که براي تامين انرژي و فايده هاي ديگر ، در طبيعت ساخته مي شود .

7- ميان (( همکاري و نظم )) و (( قانون مندي )) رابطه اي وجود دارد که مي توان گفت يکي از مهمترين همکاري روي کره ي زمين به وسيله سه عنصر ساده ي اکسيژن ، هيدروژن و کربن به انجام مي رسد و بزرگ ترين فايده ها را به ارمغان مي آورد . اين عناصر ، هر کدام ساختمان خاصي دارند که وقتي با ديگري همکاري مي کنند و ترکيب مي شوند ، نظام و ساختمان جديدي پديد مي آورند . اجزاي اين ساختمان به گونه اي هستند که خواص و آثار جديدي را از خود بروز مي دهند . يعني همکاري و ترکيب ميان پديده ها از نظم و قانون مندي خاصي پيروي مي کنند و نتايج معين و مشخصي را به دنبال دارد . اين حالت را مي توانيم در همه موجودات پيرامون خود ، هم چون سنگها ، فلزات ، گياهان ، حيوان ها و انسانها ببينيم .

8- ويژگي هاي جهان واقعي عبارتند از :
الف) هر موجودي از اجزاي خاص و معيني تشکيل شده است .
ب) اين اجزاء با آرايش مخصوص به خود در کنار يک ديگر قرار گرفته اند .
پ) هر يک از اين اجزاء ،خواص ويژه اي دارند که با وظيفه ي آنها هماهنگي دارد .
ج ) هر جزيي کار مخصوصي انجام مي دهد و وظيفه ي معيني بر عهده دارد .
د ) ميان وظايف و مسئوليت ها پيوستگي و ارتباط مشاهده مي شود ،به گونه اي که کار هر يک مکمل و ادامه ي کار ديگري است و کارها و مسئوليت ها در ارتباط با هم معنا مي يابند و اگر به کار يک جزء به تنهايي نگاه شود ، ناقص و ناتمام به نظر مي آيد.
هـ) نتيجه ي هر سامان و نظمي و هر همکاري و فعاليتي ،هدف خاصي است که آن را از ساير سامان دهي ها و همکاري ها جدا مي کند .

9- از ويژگيهاي جهان واقعي (( پيوستگي و ارتباط ميان وظايف و مسئوليت ها )) را چنين مي توان شرح داد :
الف ) کار هر يک از اجزاء مکمل و ادامه ي کار جزء ديگر است .
ب ) کارها و مسئوليت ها در ارتباط با هم معنا مي يابند .
ج ) اگر به کار يک جزء به تنهايي نگاه شود ،ناقص و ناتمام به نظر مي آيد . 
 

  شاخصه هاي اصلي
 
10- شاخصه ي اصلي مجموعه هاي قانون مند و منظم هدف و غايت است .
11- هدف و غايت عنصري است که سبب پيدايش يک نظام مي شود و به تمام فعاليت هاي آن معنا مي بخشد .
12- ويژگي اي که مانند روح در همه ي اجزاء و فعاليت ها حضور دارد هدف است .
13- بدون هدف پيوستگي و ارتباط و هماهنگي معنا ندارد و مجموعه ي داراي نظام شکل نمي گيرد .
14- همکاري و پيوستگي و نظام براي آن ضرورت دارد که به هدف معيني منجر شود و به سرانجام روشني برسد .
15- درختي را به عنوان يک مجموعه ي نظام مند در نظر مي گيريم اين درخت داراي ريشه ، ساقه ، شاخه و برگ است . مواد تشکيل دهنده ي هر يک ، جاي قرار گرفتن آنها ، کار ويژه ي هر کدام و همکاري ميان آنها وقتي معنا پيدا مي کند که به هدفي منجر شود و ميوه اي به دست آيد از اين روست که مي گوييم همه ي اجزاء درخت کارهايي به هم پيوسته و هماهنگ انجام مي دهند و رابطه اي حقيقي ميان مجموعه ي فعاليت ها بر قرار است. 
 

  انديشه و تحقيق ، ص 17 کتاب درسي
1.پيام هاي اصلي درس کدام اند ؟ از اين پيام ها چه نتيجه اي را مي توان گرفت ؟
 
1.قرآن کريم ما را به تفکر در نظام آفرينش دعوت مي کند تا به خالق حکيم و مدبر آن پي ببريم .

2. تصور جهاني بودن نظم ، همکاري و قانون امکان پذير نيست .

3. در جهان خلقت نمونه هاي واقعي و عيني از قانون مندي ، نظم و همکاري ديده مي شود . شاخصه ي اصلي مجموعه هاي داراي نظم در جهان ولقعي ، هدف و غايت مندي است .

4.تفاوت اجزا فعاليت ها و همکاري هاي مجموعه ها به خاطر تفاوت هدف ها و غايت هاي آن ها ست .

نتيجه: مجموعه ي غايت مند داراي نظام به طرح نقشه ي مدبرانه و حکيمانه نياز دارد و خداوند خالق حکيم و مدبر اين مجموعه را طراحي و هدايت مي کند . 
 

  2. در آيات 88 سوره ي نمل و 3 سوره ي ملک بينديشيد و توضيح دهيد که منظور از « اتقان صنع » و « نبودن خلل و شکاف » در هستي چيست و اين عبارات چه ارتباطي با درس دارند ؟
 
آيه ي 88 سوره ي نمل :
و در آن هنگام کوه ها را بنگري و جامد و ساکن تصور کني در صورتي که مانند ابر در حرکتند . صنع خداست که هر چيزي را در کمال اتقان ساخته که علم کامل او به افعال همه ي شما خلايق محيط است .

آيه ي 3 سوره ي ملک :
آن خدايي که هفت آسمان بلند را به طبقاتي منظم بيافريد و هيچ در نظم خلقت خداي رحمان بي نظمي و نقصان نخواهي يافت بارها به ديده ي عقل در نظام مستحکم آفرينش بنگر تا هيچ سستي و خلل هرگز در آن تواي يافت ؟
منظور آن است که خلقت هر چيز از روي حکمت است که از خالق و صانع حکيم و مدبر خود حکايت مي کند و در نظام خلقت هيچ گونه خلل و سستي راه ندارد . 
 

  3- ابتدا اين خطبه ي حضرت علي (ع) را که در نهج البلاغه آمده است ،بخوانيد و سپس ويژگيهاي خلقت خداوند را از آن استخراج کنيد.
 
او خداوندي است که موجودات را آفريد ،بدون اينکه از هيچ نمونه ي آماده و پيش ساخته اي ايده بگيرد و از کار خالق ديگري که پيش از وي جهاني را آفريده باشد ،تقليد کند .
... آثار صنع و نشانه هاي حکمتش در نو آوري هاي بي سابقه و خلقت بي نظيرش هويداست .
بنابراين ،هر يک از موجوداتي که خدا آفريده ،برهان آفريدگاري و دليل خداوندي اوست ،حتي اگر آن موجود ،جامد و بي زبان باشد . چرا که آن هم با زبان بي زباني خالق خود را معرفي مي کند و تدبير خدا را باز مي گويد ،بدون اينکه به سخن گفتن نيازي داشته باشد . دلالتش بر وجود خدا همواره استوار است و در هر لحظه آفريننده ي خود را نشان مي دهد .
...خداي متعال همه ي مخلوقات را بر اساس مقياس ،نظم مشخص ،اندازه هاي مخصوص و متناسب با هر يک از آن مخلوقات آفريد و در آفرينش آنها طوري اندازه ها را برقرار کرد که محکم و استوار بمانند و از هم فرو نپاشند .هر چيزي را مطابق برنامه اي دقيق به بهترين شکل طراحي کرد و آن گاه بدان نظم و ظرافت بخشيد و آن را در مسير انجام وظيفه و دست يابي به هدف خاص وي هدايت کرد .
همه ي اين کارها بدان جهت بود که هيچ يک از مخلوقات از محدوده و چهار چوب تعيين شده از جانب خداوند تجاوز نکند و براي رسيدن به مقصد مورد نظر و کمال نهايي کوتاهي ننمايد و اگر خداوند به او دستوري داد ،انجام دادنش بر وي دشوار نباشد و سرکشي نکند.
بخشي از خطبه ي 90 نهج البلاغه 
 

  ويژگي هاي خلقت خداوند را از اين خطبه استخراج کنيد.
 
الف ) بديع بودن و بي سابقه بودن خلقت
ب) استفاده نکردن از طرح و نقشه ي قبلي
پ) آيت و نشانه بودن همه ي موجودات بر حکمت و تدبير الهي
ج ) وجود نظم مشخص ،تقدير و اندازه ي معين و متناسب با هدف در هر موجود
د ) وجود هماهنگي ميان نظم و ساختار هر موجود با نوع کار و فعاليتي که بر عهده دارد و هدفي که تعقيب مي کند .
هـ) تجاوز نکردن موجودات از تقدير الهي و نظم تعين شده
و) حرکت موجودات در چهار چوب هدف 
 

  خودآزمايي :
1. ميان وظايف و مسئوليت ها ............. و .............. مشاهده مي شود .
 
ج ) پيوستگي – ارتباط 
 

  2. به فرموده ي قرآن کريم صاحبان خرد در .............. انديشه مي کنند .
 
ج ) آفرينش آسمان ها و زمين – آمد و شد شب و روز 
 

  3. کدام عنصر است که سبب پيدايش يک نظام مي شود و به تمام فعاليت هاي آن معنا مي بخشد ؟
 
ج ) هدف و غايت 
 

  4. همکاري و پيوستگي و نظام براي چيست ؟
 
ج ) اين عناصر براي آن ضرورت دارد که به هدف معيني منجر شود و به سرانجام روشني برسد .  

  5. ايا در اين جهان خيالي مي توان از قانون و قانون مندي سخن گفت ؟ چرا ؟
 
ج ) خير زيرا در اين جهان در هر لحظه ممکن است بدون علت خاصي ، حادثه اي رخ دهد ، بنا براين قانون و قانون مندي براي آن متصور نيست . 
 

+ نوشته شده در سه شنبه سی ام مهر 1387 توسط احمد مظفری |